Materialen & gereedschap
Onderhouden, herstellen en opnieuw gebruiken.
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Hoofdstukken
- De basiswerkplaatsMaak een kleine werkplek waar je materiaal kunt beoordelen, vasthouden en herstellen.
- HandgereedschapKies het gereedschap op de handeling en leer de eerste beweging gecontroleerd uitvoeren.
- Meten en markerenWerk vanaf één referentie en voorkom dat kleine fouten zich optellen.
- Hout herkennenBeoordeel herkomst, opbouw en toestand voordat je een toepassing kiest.
- Metalen herkennenSorteer op aanwijzingen en herkomst zonder een legering te raden.
- Verbindingen makenLeer onderdelen passen, voorboren en samenstellen met een kleine opbergbak als oefening.
- Touw en vezelsInspecteer koord en maak alleen voor lichte taken een eenvoudig alternatief.
- Lijm en afdichtingKies op materiaal en omstandigheden, en geef de verbinding tijd om bruikbaar te worden.
- Gereedschap onderhoudenHoud snijranden, grepen en bewegende delen bruikbaar zonder schade te verbergen.
- Materialen terugwinnenDemonteer een bekend klein voorwerp en behoud onderdelen, informatie en bruikbaarheid.
- Slijpen en scherpenDe juiste hoek, een braam die je voelt, en een steen die nat blijft
- Smeden: de basisEen vuur, een stuk spoorstaaf en een hamer: staal vormen, harden en ontlaten op kleur
- Knopen en sjorringenEen handvol knopen die je blind legt, voor bijna elke klus
- Hefboom, takel en rollenZware lasten bewegen met weinig mensen en veel verstand
- Improviseren met weinig spullenNegen gewone dingen die samen honderd problemen oplossen
- Spinnen, breien en wevenVan vacht en stengel naar draad, trui en stof
- Klei en aardewerkPotten, vaten en pannen uit de grond onder je voeten
Vaardigheden
- AchtknoopEen stopknoop die houdt en weer losgaat
- PaalsteekEen vaste lus die je ook na zware belasting losmaakt
- MastworpSnel en verstelbaar een touw aan een paal
- TimmermanssteekEen stam of balk slepen, hijsen of de eerste slag van een sjorring
- Schootsteek, enkel en dubbelTwee touwen aan elkaar, ook van verschillende dikte
- PrusikknoopEen klem van touw die op een ander touw grijpt
- Platte knoop en waarom je er geen last aan hangtDe knoop voor verband en bundels, niet om te dragen
- TaklingEen touweind afwerken zodat het niet uitrafelt
- Oogsplits in drieslagen touwEen blijvend oog dat sterker is dan elke knoop
- Touw draaien uit plantenvezelSterk koord maken uit brandnetel, bast, gras of plastic
- Een bijl slijpenEen scherpe snede die diep bijt en niet afketst
- Een kleine boom vellenEen boom tot 20 centimeter dikte precies laten vallen waar jij wilt
- Een zaagbok bouwenEen stevige bok waarop één persoon veilig stammen inkort
- Een zaag scherpen en zettenEen zaag die recht en snel door vers hout gaat
- Een vlot bouwen van vaten of flessenEen stabiel platform dat mensen en lading draagt
- Boomhoogte meten met een stokHoe hoog is die boom, en waar valt hij als je hem velt
- Klei vinden en testenWeten of je klei een pot wordt voordat je er een week in steekt
- Aardewerk bakken in een kuilVan droge klei naar harde pot zonder oven
- Een lepel snijdenEen eetlepel of pollepel uit een verse tak
- Veilig snijden met een mesWerken met een scherp mes zonder bloed te zien
- Een olielamp makenLicht uit een pot, een lont en olijfolie of oud frituurvet
- Harslijm makenEen sterke, waterdichte lijm uit dennenhars en houtskool
- Huidlijm kokenSterke houtlijm uit huidresten van geslachte dieren
- Spinnen met een handspindelVan een pluk wol naar een sterke draad
- Breien: opzetten, recht breien en afkantenJe eerste lap, sjaal of muts
- Weven op een eenvoudig weefraamEen stevige lap stof van eigen draad
- Tillen en dragen zonder je rug te slopenWater, hout en mensen verplaatsen en morgen weer kunnen werken
- Een takel inscherenMet touw en katrollen drie keer zo sterk trekken
- Een last verplaatsen met een hefboomEen zware rand optillen, blokken en verschuiven
- Een last veilig opkrikken en ondersteunen met blokkenNooit onder een krik, altijd op een kribbe
Bouwrecepten
- Lier met ruitenwissermotorEmmers, hout en lasten optrekken met een motor uit de auto
- Raketkachel van buizen en blikkenEen kookvuur dat met een handvol takken een pan water aan de kook brengt
- Smidse uit een remtrommelEen vuurpot voor smeden en buigen, met lucht van een autoventilator
- Aluminium smeltovenSchroot omsmelten tot staven en gietstukken
- Voetaangedreven draaibankHout ronddraaien op voetkracht, met een autowiel als vliegwiel
- Terracotta verdampingskoelerGroente koel houden met twee potten, zand en water
Donorkaarten
- De autoHet rijkste onderdelendepot van de straat
- De bootTouw, zeil, pompen en zeemansgereedschap
- Meubels en matrassenHout, beslag, veren en vulling in elk huis