Vaardigheid · Materialen & gereedschap
Prusikknoop
Een klem van touw die op een ander touw grijpt
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Wrijving en vertrouwen Een glijdende prusik wordt heet en kan smelten. Test elke prusik met een kleine last voordat er een mens of zware last aan hangt, en gebruik hem nooit op staaldraad.
Waarvoor
De prusikknoop (prusik knot) is een lus van dun touw die onbelast langs een dik touw schuift en onder belasting vastgrijpt, in beide richtingen. Je gebruikt hem als terugloopstop in een takel, als verstelbaar ophangpunt op een spanlijn, en met twee stuks om langs een touw omhoog te klimmen.
Wat je nodig hebt
- Een stuk dun touw van ongeveer 1,2 m wordt getoetst, 60 tot 80 procent zo dik als het hoofdtouw: 6 mm op 10 tot 11 mm wordt getoetst.
- Een hoofdtouw van 10 tot 12 mm.
- Liefst nylon of polyester. Geen paracord of glad dyneema voor zware lasten: het smelt of glijdt.
Stappen
De lus maken
- Leg de twee einden van het dunne touw evenwijdig naast elkaar, 30 cm overlap, in tegengestelde richting.
- Wikkel met eind A twee keer om eind B, richting het eind van A, en steek eind A terug door die twee wikkelingen.
- Doe hetzelfde met eind B om eind A, in spiegelbeeld.
- Trek de twee knopen naar elkaar toe. Dit is de dubbele vissersknoop (double fisherman's). Staartjes minstens 3 cm.
De prusikknoop leggen
- Houd het hoofdtouw rechtop. Leg de lus er horizontaal achter, met de vissersknoop opzij, zodat er links en rechts een bocht uitsteekt.
- Breng de linkerbocht om de voorkant van het hoofdtouw naar rechts en steek hem door de rechterbocht.
- Breng dezelfde bocht weer achter het hoofdtouw langs naar links, om de voorkant naar rechts, en opnieuw door de rechterbocht. Leg deze winding binnen de vorige, dichter bij het midden.
- Herhaal tot je drie windingen hebt.
- Kleed de knoop aan: alle windingen liggen strak naast elkaar, zonder kruisingen, en de lus komt in het midden naar buiten.
Zo controleer je het
- Je ziet zes strengen naast elkaar om het hoofdtouw, symmetrisch boven en onder het punt waar de lus naar buiten komt.
- Onbelast schuift de knoop met je hand langs het touw.
- Hang je gewicht aan de lus, dan grijpt hij binnen een paar centimeter.
Veelgemaakte fouten
- Gekruiste windingen: de knoop grijpt slecht.
- Een te dik of te stug lusje: glijdt door. Neem dan vier windingen.
- De vissersknoop in de windingen leggen.
- De knoop vasthouden terwijl hij moet grijpen: je hand houdt hem open en hij glijdt.
Gevaar · Wrijving en vertrouwen Een glijdende prusik wordt heet en kan smelten. Test elke prusik met een kleine last voordat er een mens of zware last aan hangt, en gebruik hem nooit op staaldraad.
Oefenen Leg 10 keer een prusik op een touw dat aan een balk hangt. Test elke keer met je gewicht vanaf een kruk.
Proeve Je legt een prusik in 20 seconden. Je klimt met twee prusiks, één als voetlus en één aan je gordel, 2 m langs een vast touw omhoog en weer omlaag, met een helper die zekert.