Vaardigheid · Water & sanitatie
Tillen en dragen zonder je rug te slopen
Water, hout en mensen verplaatsen en morgen weer kunnen werken
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Signalen van zenuwschade Rugpijn met doof gevoel in de benen of rond het kruis, of plotseling niet meer kunnen plassen of ontlasting ophouden, wijst op een beknelde zenuw. Stop met al het tillen en zie 07.11 Pijn en pijnstilling. Laat kinderen niet meer dragen dan een tiende tot een zevende van hun eigen gewicht wordt getoetst. Zwangere vrouwen tillen beperkt.

Waarvoor
Zonder kraan, auto en vorkheftruck draag je alles zelf: water, hout, puin, gewonden. Een rugblessure zonder fysiotherapeut of pijnstillers legt je wekenlang stil. Goed tillen kost geen extra tijd en houdt je inzetbaar.
Wat je nodig hebt
- Je benen en een tweede persoon.
- Hulpmiddelen: een juk, een rugzak met heupband, een kruiwagen, een steekwagen, een draagband.
Stappen
Tillen
- Schat het gewicht: til eerst een hoek op. Zwaarder dan 23 kilo wordt getoetst: til met zijn tweeën of gebruik een hulpmiddel. Water weegt een kilo per liter.
- Ga dicht bij de last staan, voeten op heupbreedte, één voet iets voor de ander.
- Zak door knieën en heupen. Houd je rug recht met de natuurlijke holling, borst vooruit.
- Pak de last stevig vast met je hele hand.
- Span je buik aan.
- Kom omhoog uit je benen, rustig en zonder ruk.
- Houd de last tegen je buik. Hoe verder van je lijf, hoe zwaarder voor je rug.
- Draai met je voeten, nooit met je romp.
- Zet neer in omgekeerde volgorde.
Dragen
- Verdeel het gewicht: twee emmers van 10 liter in twee handen gaan beter dan één van 20.
- Gebruik een juk over je schouders voor twee emmers.
- Pak een rugzak met het zware spul dicht tegen je rug en hoog. Laat de heupband het gewicht dragen. Draag niet meer dan een vijfde tot een kwart van je eigen gewicht over lange afstand wordt getoetst.
- Rol wat kan rollen: kruiwagen, steekwagen, fietskar (14.12 De fiets als ruggengraat).
- Til met zijn tweeën op commando: één persoon telt "een, twee, tillen".
- Wissel zwaar en licht werk af en rust elk uur tien minuten wordt getoetst.
Zo controleer je het
- Je rug is recht als iemand van opzij kijkt.
- De last raakt je buik tijdens het tillen.
- Je hebt de volgende ochtend geen rugpijn.
Veelgemaakte fouten
- Bukken met gestrekte benen en een bolle rug.
- Draaien met een last in je handen.
- De last ver voor je uit houden.
- Een natte, bevroren of glibberige last niet eerst testen.
- Lange afstand met al het gewicht aan één kant.
Gevaar · Signalen van zenuwschade Rugpijn met doof gevoel in de benen of rond het kruis, of plotseling niet meer kunnen plassen of ontlasting ophouden, wijst op een beknelde zenuw. Stop met al het tillen en zie 07.11 Pijn en pijnstilling. Laat kinderen niet meer dragen dan een tiende tot een zevende van hun eigen gewicht wordt getoetst. Zwangere vrouwen tillen beperkt.
Oefenen Til twintig keer een emmer van 10 liter van de grond op een tafel, met een partner die van opzij naar je rug kijkt. Loop daarna 200 meter met twee emmers aan een juk.
Proeve Je tilt een jerrycan van 20 liter tien keer van de grond op een tafel met de juiste techniek, beoordeeld door een partner. Je draagt twee emmers van 10 liter 500 meter zonder neer te zetten en hebt de volgende dag geen rugpijn.