Vaardigheid · Voedsel verwerven
Huidlijm koken
Sterke houtlijm uit huidresten van geslachte dieren
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Hygiëne en vocht Gebruik alleen huid van dieren die gezond waren bij het slachten, nooit van dieren die dood gevonden zijn: daar kunnen gevaarlijke ziekten in zitten. Werk schoon en houd vliegen weg. Natte lijm beschimmelt in een paar dagen. Huidlijm is niet waterbestendig: gebruik hem niet buiten.
Waarvoor
Huidlijm is eeuwenlang de lijm van meubelmakers en boekbinders geweest. Hij is sterk, laat zich met warmte weer losmaken voor herstel en wordt gemaakt van restjes die anders weggaan: huid, stukjes vel, konijnenvellen.
Wat je nodig hebt
- 1 kg rauwe huidresten of konijnenvellen van gezonde geslachte dieren. Gelooid leer werkt niet.
- Een grote pan, een kleine pan of blik dat in de grote past, een thermometer als je die hebt
- Een doek om te zeven, een ondiepe bak, gaas of een hor om te drogen
Stappen
Koken
- Schraap vet en vlees van de huid. Scheer of schraap zoveel mogelijk haar weg.
- Snijd de huid in stukjes van 2 cm.
- Week de stukjes 12 tot 24 uur in koud water. Giet het water weg.
- Bedek de stukjes ruim met vers water en verwarm langzaam tot heet: dampend, maar zonder bellen, rond 70 tot 80 °C wordt getoetst.
- Houd het 4 tot 8 uur op die temperatuur wordt getoetst. Roer af en toe en vul verdampt water aan.
- Zeef de vloeistof door een doek. Je kunt de resten nog een keer trekken; die lijm is zwakker.
- Laat de vloeistof verder indampen op dezelfde temperatuur tot een druppel op een koud bord binnen een minuut stevig opstijft.
- Giet de lijm in een ondiepe bak, 1 cm dik. Laat hem op een koele plek opstijven tot gelei.
- Snijd de gelei in repen. Leg ze op gaas op een luchtige plek tot ze hard en droog zijn, 1 tot 2 weken.
- Bewaar de droge stukjes in een droge pot. Zo blijven ze jaren goed.
Gebruiken
- Week de stukjes 2 tot 4 uur in ongeveer anderhalf keer hun gewicht aan water wordt getoetst.
- Verwarm in een blikje dat in een pan heet water staat tot ongeveer 60 °C wordt getoetst: te heet om je vinger in te houden, nog geen damp.
- Smeer de warme lijm dun op beide delen, druk ze direct op elkaar en klem ze 24 uur.
Zo controleer je het
- Een droog stukje lijm is hard, licht doorzichtig en breekt glashard.
- Twee gelijmde latjes breken naast de lijmnaad, niet erdoorheen.
Veelgemaakte fouten
- De lijm koken. Bij koken verliest hij veel kracht.
- Gelooid leer gebruiken. Daar komt geen lijm uit.
- Lijmen in de kou: de lijm stijft op voor de delen tegen elkaar zitten. Werk in een warme ruimte en verwarm de delen voor.
Gevaar · Hygiëne en vocht Gebruik alleen huid van dieren die gezond waren bij het slachten, nooit van dieren die dood gevonden zijn: daar kunnen gevaarlijke ziekten in zitten. Werk schoon en houd vliegen weg. Natte lijm beschimmelt in een paar dagen. Huidlijm is niet waterbestendig: gebruik hem niet buiten.
Oefenen Lijm drie paar latjes met lijm uit drie verschillende indampstanden. Breek ze na een dag.
Proeve Je maakt een voorraad droge huidlijm, lijmt er twee latjes mee en het hout breekt eerder dan de naad.