Veilig snijden met een mes

Waarvoor

Een snee in hand of been kan zonder ziekenhuis een infectie of erger worden. Bijna alle snijwonden komen door een paar vaste fouten. Met vier greepjes en een paar regels werk je uren veilig.

Wat je nodig hebt

• Een scherp mes met vast lemmet of een klapmes dat vergrendelt
• Een schede of houder
• Een hakblok of stevige stronk, een stuk hout om op te oefenen
• Een leren handschoen of dikke lap voor je vasthoudende hand

Stappen

De regels

1. Houd je mes scherp. Een bot mes glijdt weg en vraagt meer kracht. Zie 09.11 Slijpen en scherpen.
2. Kijk voor je begint om je heen: niemand binnen armlengte plus meslengte. Dat is je bloedcirkel.
3. Snijd altijd van je lichaam af en van je vasthoudende hand af.
4. Zit met je ellebogen op je knieën en werk aan de buitenkant van je knie, nooit tussen je benen. Aan de binnenkant van je dij loopt een grote slagader.
5. Steek het mes in de schede of klap het dicht zodra je stopt. Leg nooit een open mes in gras of op de grond.
6. Geef een mes over met het heft naar de ander en de snede naar beneden. Laat pas los als hij zegt: "heb ik".
7. Vang een vallend mes nooit. Stap achteruit.
8. Stop als je moe bent, koude handen hebt of slecht ziet.

De vier greepjes

9. Vuistgreep: houd het mes in je vuist, snede van je af. Zet het werkstuk op een blok en snijd naar beneden langs de buitenkant van het blok.
10. Borsthefboom: houd het mes met de snede naar buiten, knokkels naar je borst. Houd het werkstuk in je andere hand, ook tegen je borst. Snijd door je schouderbladen naar achter te trekken en je handen uit elkaar te duwen. Korte, sterke sneden, het mes beweegt van je lichaam weg.
11. Duimduw: houd het mes normaal. Zet de duim van je andere hand op de rug van het lemmet en duw. Je mes hand stuurt, je duim levert de kracht. Voor kleine, precieze sneden.
12. Splijten: zet het mes op het hout op een blok en sla met een knuppel op de rug van het lemmet. Je handen blijven boven het mes.

Als het toch misgaat

13. Druk direct hard op de wond met een schone doek. Volg 07.02 Bloedingen stoppen.

Zo controleer je het

• Bij elke snede kun je zeggen waar het mes heen gaat als het uitschiet. Dat is nooit je lichaam.
• Het mes zit dicht of in de schede als je opstaat.

Veelgemaakte fouten

• Naar je duim toe schillen zonder bescherming.
• Op je schoot snijden, met de snede naar je bovenbeen.
• Een klapmes zonder vergrendeling hard gebruiken: het klapt dicht op je vingers.