Aluminium smeltoven

Wat het doet

Aluminium smelt bij 660 °C. Dat haal je met houtskool en een ventilator in een geïsoleerde emmer. Je smelt schroot om tot staven, en uit die staven giet je later onderdelen: poelies, lagerblokken, handgrepen, gewichten, pannen. Het is een van de eerste stappen van terugwinnen naar echt maken. De beste grondstof is gegoten aluminium: velgen, cilinderkoppen en versnellingsbakhuizen (DK.01 De auto). Raamprofielen gieten minder goed. Blikjes geven veel slak en weinig metaal: van een kilo blikjes houd je vaak maar de helft over wordt getoetst.

Stuklijst

Gereedschap

• Boormachine, ijzerzaag, gatenzaag 40 mm.
• Kuip en schep om te mengen, stamper.
• Bankschroef en hamer om de tangen te buigen.
• Bescherming: gelaatsscherm, veiligheidsbril, leren handschoenen tot de elleboog, leren schort, hoge leren schoenen, katoenen of wollen kleding.

Bouwen

1. Boor in de zijkant van de emmer een gat van 40 mm, 6 cm boven de bodem. Zet de luchtbuis erin, schuin langs de wand, zodat de lucht straks rond de kroes gaat draaien en niet recht erop blaast.
2. Meng de bekleding: 1 deel vuurvaste klei, 1 deel perliet, 1 deel zand, op volume, met net genoeg water dat een bal in je hand vorm houdt wordt getoetst. Of gebruik de vuurvaste mortel volgens de zak.
3. Stamp een bodem van 5 cm in de emmer.
4. Zet de koker van 20 cm in het midden en stamp de bekleding eromheen tot de rand: een wand van 5 cm. Houd de luchtbuis vrij.
5. Maak een deksel van 5 cm dik in een emmerdeksel of op een stalen plaat, met in het midden een gat van 7 cm voor de rookgassen. Zet er twee handvatten aan.
6. Trek de koker eruit na twee dagen. Laat de oven nog vijf dagen drogen.
7. Stook dan een klein houtvuur, twee uur lang, zodat het laatste water langzaam ontsnapt. Daarna pas een vol vuur.
8. Buig van het ronde staal een kroestang die de kroes onder de rand omvat, en een gietring waarin de kroes staat, met aan twee kanten een handgreep van 1 m, voor twee mensen.
9. Maak een gietplek: een bak van 1 × 1 m met 10 cm droog zand, naast de oven. Zet de staafvorm erin.

Testen

1. Vul de oven rond de lege kroes met houtskool, steek aan en zet de ventilator laag. Na 15 minuten moet de kroes van onderen donkerrood gloeien.
2. Leg een paar stukjes schroot op de rand van de deksel om ze voor te verwarmen en droog te maken. Doe ze pas in de kroes als ze heet zijn.
3. Een eerste smelt van 1 tot 2 kilo duurt 30 tot 45 minuten wordt getoetst. Roer met een droge stalen staaf: vloeibaar aluminium voelt als water.
4. Schep de slak eraf met een droge, voorverwarmde lepel. Til de kroes met twee mensen in de gietring en giet in één beweging in de staafvorm.

Onderhoud

• Herstel scheuren in de bekleding met dezelfde mengeling. Laat herstelde plekken drogen voordat je stookt.
• Controleer de kroes voor elke smelt op scheuren en dunne plekken. Een stalen kroes slijt van binnen; gooi hem weg als de wand onder 3 mm komt.
• Bewaar oven, zand en vormen overdekt en droog.

Volgende stap

Giet eerst alleen staven, tot je de oven kent. Leer daarna zandgieten met een houten model (10.11 Metaal sorteren en aluminium gieten). Gegoten poelies en lagerblokken passen direct in BR.16 Voetaangedreven draaibank en BR.14 Waterrad voor een beek.