Vaardigheid · Materialen & gereedschap
Paalsteek
Een vaste lus die je ook na zware belasting losmaakt
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Waarvoor
De paalsteek (bowline) maakt snel een vaste lus die niet dichtschuift, om een paal, een ring of je eigen middel. Na zware belasting krijg je hem weer los. Hij kan wel losschudden als hij onbelast heen en weer klappert.
Wat je nodig hebt
- Twee meter touw van 8 tot 12 mm.
Stappen
Het vaste part loopt omhoog naar het vaste punt. Het eind hangt omlaag en vormt straks de lus.
- Maak in het vaste part een kleine slag (het hol). Leg hem zo dat het deel dat naar het eind loopt bovenop het vaste part ligt, aan jouw kant.
- Steek het eind van achteren naar voren omhoog door die kleine slag. Het konijn komt uit het hol.
- Leid het eind achter het vaste part langs, boven de slag. Het konijn loopt om de boom.
- Steek het eind van voren terug omlaag door de kleine slag, naast het stuk dat er al doorheen loopt. Het konijn gaat terug het hol in.
- Houd eind en lusstreng samen in één hand en trek aan het vaste part.
Met één hand om je middel
Voor als je in het water of in een gat hangt en een touw toegeworpen krijgt.
- Sla het touw van achteren om je middel. Pak het eind met je rechterhand, met 15 cm uit je vuist. Het vaste part loopt links van je weg.
- Leg je rechterhand met het eind over het vaste part, pols bovenop, het eind naar links.
- Draai je pols: hand omlaag, onder het vaste part door en weer omhoog naar je toe. Het vaste part ligt nu als een slag om je pols, het eind steekt erboven uit.
- Leid het eind met je vingers achter het vaste part langs, van rechts naar links, en pak het weer met dezelfde vingers.
- Trek je hand terug door de slag om je pols en neem het eind mee omlaag door de slag.
- Trek aan het vaste part.
Zo controleer je het
- Het staartje ligt aan de binnenkant van de grote lus.
- Een kraag van touw omsluit het vaste part, en de kleine slag klemt twee strengen naast elkaar.
- Het staartje is minstens tien keer de touwdikte.
Veelgemaakte fouten
- De kleine slag andersom leggen, met het vaste part bovenop: de knoop valt uit elkaar.
- Het eind voor in plaats van achter het vaste part langs leiden.
- Een staartje dat buiten de lus uitkomt: deze variant houdt minder goed bij wisselende belasting. Leg hem opnieuw.
Oefenen Leg de paalsteek 20 keer om een paal. Oefen de eenhandige versie zittend op een stoel, met het vaste part vastgemaakt aan een deurklink.
Proeve Je legt de paalsteek met ogen dicht in 8 seconden. Je legt de eenhandige versie om je middel in 15 seconden terwijl iemand aan het vaste part trekt.
Varianten
- Zekeren: leg met het staartje een dubbele halve knoop om de lusstreng.