Bouwrecept · Onderdak, vuur & warmte
Smidse uit een remtrommel
Een vuurpot voor smeden en buigen, met lucht van een autoventilator
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Vuur, rook en heet staal Een smidse geeft koolmonoxide, vonken en straalwarmte. Heet staal ziet er na een minuut gewoon grijs uit en verbrandt je dan nog steeds.
- Smeed buiten of onder een open afdak, nooit in een gesloten schuur.
- Draag een veiligheidsbril, leren schort en katoenen of wollen kleding. Synthetische kleding smelt vast op je huid.
- Verhit nooit gegalvaniseerd staal, verzinkte bouten of gelakt metaal: zinkdamp maakt je ziek.
- Houd een emmer water en een emmer zand binnen handbereik.
- Leg heet werkstuk altijd op een vaste plek, met de punt naar de muur.
Wat het doet
Een remtrommel is een dikke gietijzeren kom die gemaakt is om heet te worden. Leg hem open kant boven op een voet, blaas er van onderen lucht in en je hebt een vuurpot die staal tot 1.100 °C verhit wordt getoetst, genoeg om te buigen, te punten, te stuiken en gereedschap te herstellen. De lucht komt van een kachelventilator uit een auto, die op 12 volt draait, of van een blaasbalg. Als brandstof gebruik je houtskool (11.02 Houtskool branden), of steenkool en cokes als je die vindt.
Stuklijst
| № | Onderdeel | Aantal | Donor of bron |
|---|---|---|---|
| 1 | Remtrommel, liefst van een bestelbus of vrachtwagen, 250 tot 400 mm | 1 | DK.01 De auto: achteras van oudere auto's en bestelbussen |
| 2 | Vloerflens 1½ of 2 duim, zwart staal | 1 | DK.15 Boiler en cv ketel, DK.18 Winkels en kantoren |
| 3 | Zwarte stalen buis 1½ of 2 duim: stukken van 10 en 50 cm | 2 | DK.15 Boiler en cv ketel: oude gas en cv leiding |
| 4 | T stuk en eindkap van dezelfde maat | 1 en 1 | DK.15 of DK.18 |
| 5 | Bouten M12 × 40 mm met moeren | 4 | DK.01 De auto |
| 6 | Stalen plaatje 100 × 100 × 5 mm als rooster | 1 | DK.01 De auto: trekhaakplaat, of schroot |
| 7 | Kachelventilator 12 volt met weerstandsblok | 1 | DK.01 De auto: achter het dashboard |
| 8 | Stapelstenen of bakstenen | 24 tot 36 | Tuinen, sloop |
| 9 | Leem of klei met zand | 2 emmers | Grond, DK.18 Winkels en kantoren |
| 10 | Schuif van dun plaatstaal voor de luchtregeling | 1 | Schroot |
Gereedschap
- Boormachine met metaalboren van 10 en 13 mm.
- Dopsleutels, pijptang, waterpas.
- IJzerzaag, vijl, schop en emmer.
Bouwen
- Controleer alle buizen en fittingen op zink (09.05 Metalen herkennen). Waterleidingen van staal zijn vaak gegalvaniseerd, gasleidingen meestal zwart. Gegalvaniseerd materiaal hoort niet in of onder het vuur.
- Maak de voet: stapel de stenen in drie of vier lagen tot een blok van 50 × 50 cm en 65 tot 75 cm hoog, met aan de voorkant een opening van 15 cm breed onderin. De bovenkant van de trommel komt op knokkelhoogte van de smid, meestal 75 tot 85 cm.
- Boor zo nodig de gaten in de vloerflens op het patroon van de wielbouten van de trommel. Bout de flens met vier M12 bouten onder de trommel, recht onder het middengat.
- Leg het stalen plaatje als rooster over het middengat in de trommel, of boor zes gaten van 10 mm in het plaatje. Lucht moet erdoor, kolen niet.
- Draai het korte stuk buis in de flens en daaronder het T stuk. De zijtak van het T stuk wijst naar achteren, waar de ventilator komt. Op de onderkant van het T stuk komt de eindkap: dat is de asklep, die je losdraait om as en slakken eruit te laten vallen.
- Zet de trommel met buizen op de voet. Laat het T stuk door de opening steken.
- Smeer leem rond de trommel op de bovenkant van de voet, tot je een plat werkvlak van 50 × 50 cm hebt. Smeer ook een laag leem van 2 tot 3 cm in de trommel tegen de wanden, zodat de vuurkuil kleiner en dieper wordt. Laat twee dagen drogen.
- Sluit de lange buis aan op de zijtak en zet de ventilator aan het eind, minstens 50 cm van de trommel. Zet een schuif in de buis: een sleuf met een plaatje dat je erin en eruit schuift.
- Sluit de ventilator aan op de accu met een zekering van 20 ampère wordt getoetst. Gebruik het weerstandsblok of de standenschakelaar uit de auto om de snelheid te kiezen.
Testen
- Stook een klein houtvuur op het rooster en laat de leem langzaam opwarmen, eerst zonder ventilator, een uur lang.
- Voeg houtskool toe tot een berg van 10 cm boven de rand. Zet de ventilator in de laagste stand.
- Leg een staaf betonijzer van 10 mm in het hart van het vuur. Binnen 3 tot 5 minuten moet het einde helder oranje gloeien wordt getoetst.
- Gloeit het niet: meer lucht of grotere kolen. Spatten er vonken en verbrandt het staal: minder lucht en het staal hoger in het vuur leggen.
Onderhoud
- Draai na elke werkdag de asklep los en klop as en slakken eruit.
- Herstel scheuren in de leem met nieuwe leem.
- Bewaar houtskool droog. Natte houtskool spat en geeft rook.
- Houd de ventilator uit de regen en de hitte.
Gevaar · Vuur, rook en heet staal Een smidse geeft koolmonoxide, vonken en straalwarmte. Heet staal ziet er na een minuut gewoon grijs uit en verbrandt je dan nog steeds.
- Smeed buiten of onder een open afdak, nooit in een gesloten schuur.
- Draag een veiligheidsbril, leren schort en katoenen of wollen kleding. Synthetische kleding smelt vast op je huid.
- Verhit nooit gegalvaniseerd staal, verzinkte bouten of gelakt metaal: zinkdamp maakt je ziek.
- Houd een emmer water en een emmer zand binnen handbereik.
- Leg heet werkstuk altijd op een vaste plek, met de punt naar de muur.
Volgende stap
Leer de basis in 09.12 Smeden: de basis: punten, buigen, stuiken, gloeien en harden. Maak als eerste een paar tangen, een drevel en haken. Met dezelfde ventilator en een geïsoleerde emmer bouw je later BR.15 Aluminium smeltoven.