Een bijl slijpen

Waarvoor

Een scherpe bijl bijt in het hout. Een botte bijl ketst af en schiet naar je benen. Slijp een bijl voor elke grote klus, en haal hem tijdens het werk om het uur even over de steen.

Wat je nodig hebt

• Een platte vijl van 20 tot 25 centimeter, met een handvat.
• Een slijpsteen met een grove en een fijne kant, of een ronde bijlsteen.
• Water of een paar druppels olie voor de steen.
• Een werkhandschoen en een vingerbeschermer: een stukje leer of hout dat over het uiteinde van de vijl steekt.
• Een blok hout met twee spijkers of een bankschroef om de bijl vast te zetten.
• Een stift, krijt of houtskool.

Stappen

1. Zet de bijl vast op een blok met de snede omhoog en van je af, of klem de kop in een bankschroef met een lap ertussen.
2. Kleur de hele snijkant aan beide kanten met stift of houtskool. Zo zie je waar de vijl metaal wegneemt.
3. Kijk naar de vorm. Reken per zijde op ongeveer 17 tot 21 graden voor de wang en 25 tot 30 graden voor het smalle vlakje aan de snede (09.11 Slijpen en scherpen) wordt getoetst. De facet is licht bol, niet hol.
4. Vijl met duwende halen van de rug naar de snede, schuin over de snede heen. Een vijl snijdt alleen bij de duwende haal. Til hem op bij het terughalen.
5. Volg de bolle vorm en werk in drie zones: de hiel, het midden, de punt. Tel de halen per zone.
6. Vijl tot de kleur over de hele facet weg is en je aan de andere kant met je duim een dunne braam voelt. Strijk met je duim van de kop af naar de snede, nooit langs de snede.
7. Draai de bijl om en herhaal aan de andere kant met hetzelfde aantal halen.
8. Haal de bijl over de slijpsteen in kleine cirkels, eerst grof, dan fijn, telkens beide kanten, tot de braam weg is.
9. Werk af met een paar halen over leer of de broekspijp van een spijkerbroek, van de snede af.
10. Olie de kop licht in tegen roest.

Zo controleer je het

• Houd de snede tegen het licht. Een botte snede kaatst een dunne lichtstreep terug; een scherpe snede niet.
• Sla de bijl schuin in een droge tak: hij bijt erin en ketst niet af.
• Snij in een vel papier: het snijdt glad, zonder te scheuren.

Veelgemaakte fouten

• Op een elektrische slijpschijf slijpen. Het staal wordt blauw of geel en is dan zacht. Gebruik alleen een natte steen of een vijl.
• Een holle facet slijpen. Die snede breekt in hard hout uit.
• Alleen het midden slijpen, zodat de hiel en de punt bot blijven.
• Zonder handschoen vijlen. Een vijl die uitschiet, landt op de snede.
• Een kloofbijl zo dun slijpen als een velbijl. Dan blijft hij steken.

Redactionele correctie

Deze kaart wijkt sinds editie 0.62 af van de aangeleverde tekst. De snijhoeken stonden er zonder te zeggen of ze per zijde of totaal gelden. De nieuwe waarden volgen 09.11 Slijpen en scherpen en zijn niet getoetst.