Donorkaart · Voedsel verwerven
De fiets
Kettingen, tandwielen, lagers en wielen: de basis van elke machine
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Eerst veilig maken
- Fietsen uit het water hebben scherpe, roestige randen. Draag handschoenen en verzorg elke snee meteen (07.03).
- Een geveerde voorvork of achterdemper staat onder spanning of luchtdruk. Haal hem niet uit elkaar.
- Een pin uit een kettingpons kan wegschieten. Draag een bril.
- Een elektrische fiets heeft een lithiumaccu: zie eerst DK.10.
Waarom deze donor
Een fiets die rijdt sloop je niet. Hij is vervoer, lastdier en motor tegelijk (14.12 De fiets als ruggengraat). Sloop wrakken en fietsen met een gebroken frame. Wat je eruit haalt is de basis van bijna elk bouwrecept: ketting en tandwielen om kracht over te brengen, lagers die jaren draaien, naven, wielen, kabels en de naafdynamo. Uit drie wrakken bouw je één goede fiets en houd je onderdelen over voor BR.01 Fietsaandrijving met aftakas en BR.02 Fietsgenerator voor 12 volt. Zie ook 10.10 De fiets als motor.
Gevaar · Eerst veilig maken
- Fietsen uit het water hebben scherpe, roestige randen. Draag handschoenen en verzorg elke snee meteen (07.03).
- Een geveerde voorvork of achterdemper staat onder spanning of luchtdruk. Haal hem niet uit elkaar.
- Een pin uit een kettingpons kan wegschieten. Draag een bril.
- Een elektrische fiets heeft een lithiumaccu: zie eerst DK.10.
Wat erin zit
| № | Onderdeel | Waarde | Gebruik |
|---|---|---|---|
| 1 | Ketting | Goud | Overbrenging in BR.01, BR.02, BR.08 en BR.16 |
| 2 | Kettingbladen, cassette, freewheel | Goud | Elke overbrenging die je nodig hebt; het freewheel laat een as vrij doordraaien |
| 3 | Trapas met cranks en pedalen | Goud | Trapaandrijving op een vast frame (BR.01) |
| 4 | Naven met lagers | Goud | As met lagers voor een kar, waterrad (BR.14) of draaitafel |
| 5 | Naafdynamo | Hoog | 6 volt, 3 watt: licht zonder accu, met een kleine regelaar een telefoon laden wordt getoetst |
| 6 | Wielen en velgen | Hoog | Kar (14.13), vliegwiel, katrol, spoel voor touw |
| 7 | Spaken | Hoog | Stevig staaldraad: haken, pennen, netnaalden |
| 8 | Binnenbanden | Goud | Elastiek, pakkingen, klemband, handgrepen, afdichting |
| 9 | Buitenbanden | Middel | Schoenzolen (05.08), slijtstrip, scharnier |
| 10 | Rem en schakelkabels met buitenkabel | Hoog | Trekken op afstand, bediening, vallen (03.06) |
| 11 | Remmen en remblokken | Middel | Rem voor een kar of BR.14 Waterrad |
| 12 | Frame en buizen | Middel | Standaard voor BR.02, hefboom, karframe |
| 13 | Bagagedrager, standaard, spatborden | Middel | Draagrek, steun, plaatmateriaal |
| 14 | Koplamp, achterlicht en snoer | Middel | 6 volt licht aan de dynamo |
Volgorde van slopen
- Beoordeel eerst: rijdt hij weer met een kleine reparatie? Zet hem dan apart.
- Haal de wielen eruit en laat de banden leeglopen.
- Haal banden en binnenbanden van de velg met bandenlichters.
- Open de ketting met de kettingpons of bij de verbindingsschakel.
- Haal cranks en trapas eruit met de trapassleutel.
- Haal remmen, kabels, verlichting en dynamo eraf. Rol kabels op.
- Haal stuur, zadel, bagagedrager en spatborden eraf.
- Open naven alleen als je de lagers nodig hebt. Tel de kogels en bewaar ze in een dicht doosje.
- Hang het kale frame op voor later.
Laat liggen
- Aluminium frames met scheuren: nooit meer dragend gebruiken.
- Onderdelen van koolstofvezel: breken zonder waarschuwing, zaagstof is schadelijk.
- Geveerde vorken die niet meer werken.