Donorkaart · Koken & bewaren
Wasmachine
Een sterke motor, een roestvrije trommel en twintig kilo beton
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Eerst veilig maken
- Trek de stekker eruit en draai de kraan dicht. Vang restwater uit pomp en slangen op in een bak.
- Til met twee mensen. Een wasmachine weegt 60 tot 80 kilo wordt getoetst.
- Oudere machines hebben een condensator bij de motor. Ontlaad hem met een geïsoleerde schroevendraaier over beide polen voordat je hem aanraakt (08.02).
- De bovenste veren staan onder spanning. Wip ze los met een schroevendraaier als hefboom, nooit met je vingers in de haak.
- Betonblokken hebben scherpe stalen randen en vallen hard. Houd je voeten weg bij het losdraaien.
- Plaatranden snijden. Draag handschoenen.

Waarom deze donor
Als wasmachine is hij zonder net waardeloos: motor, pomp, verwarming en besturing werken op 230 volt. Als materiaal is hij een van de beste donoren in huis. Nieuwere machines met directe aandrijving hebben een platte motor met permanente magneten. Je herkent hem aan een grote ronde schotel achterop, direct op de as van de trommel, zonder riem. Hobbyisten gebruiken zo'n motor al jaren als langzaam draaiende generator voor een windmolen (BR.12) of waterrad (BR.14). Verder vind je een trommel van roestvrij staal, zware lagers, sterke veren en betonnen gewichten.
Gevaar · Eerst veilig maken
- Trek de stekker eruit en draai de kraan dicht. Vang restwater uit pomp en slangen op in een bak.
- Til met twee mensen. Een wasmachine weegt 60 tot 80 kilo wordt getoetst.
- Oudere machines hebben een condensator bij de motor. Ontlaad hem met een geïsoleerde schroevendraaier over beide polen voordat je hem aanraakt (08.02).
- De bovenste veren staan onder spanning. Wip ze los met een schroevendraaier als hefboom, nooit met je vingers in de haak.
- Betonblokken hebben scherpe stalen randen en vallen hard. Houd je voeten weg bij het losdraaien.
- Plaatranden snijden. Draag handschoenen.
Wat erin zit
| № | Onderdeel | Waarde | Gebruik |
|---|---|---|---|
| 1 | Motor met directe aandrijving: rotor met magneten en stator | Goud | Generator voor BR.12 en BR.14. Geeft driefase wisselstroom; met zes diodes maak je er gelijkstroom van voor een 12 volt accu (10.07 Motoren) |
| 2 | Borstelmotor uit oudere machines met riem | Middel | Draait op gelijkstroom, maar op 12 volt traag en zwak wordt getoetst. Wel koper, as, lagers |
| 3 | Trommel van roestvrij staal | Hoog | Vuurkorf, compostzeef, groentewasser, zandzeef. De gaatjes zijn al geponst |
| 4 | Kuip van kunststof | Middel | Kuip voor BR.08 Handwasmachine, opvangbak, kweekbak |
| 5 | Hoofdlagers, twee stuks | Hoog | Zware kogellagers voor een as: BR.01, BR.12, BR.16 wordt getoetst |
| 6 | Riem en grote riemschijf | Hoog | Overbrenging voor BR.01 Fietsaandrijving en BR.16 Draaibank |
| 7 | Betonnen contragewicht, 10 tot 25 kilo wordt getoetst | Hoog | Persgewicht voor zuurkool en kaas (04.07, 04.11), anker voor regenton of tent, ballast onder een windmolenmast |
| 8 | Bovenveren en schokdempers | Middel | Trekveer voor een deur die vanzelf sluit, spanner voor een riem |
| 9 | Deurglas, dik en bol | Middel | Stolp over zaailingen, schaal, kijkglas in een koelkist |
| 10 | Slangen en klemmen | Middel | Hevel, regenopvang (BR.11) |
| 11 | Kast van plaatstaal | Middel | Plaat voor een kap, schot of kachelmantel |
| 12 | Verwarmingselement | Laag | 230 volt; aan 12 volt bijna nutteloos |
| 13 | Afvoerpomp en vulkleppen | Laag | 230 volt; hooguit pomphuis en kleine magneten |
Volgorde van slopen
- Maak veilig. Werk op een deken op de vloer.
- Haal bovenblad en achterpaneel eraf. Fotografeer de bedrading voordat je iets losmaakt.
- Draai de betonblokken los. Ze zitten met lange bouten op de kuip.
- Bij directe aandrijving: draai de middelste bout van de rotor los en trek de rotor eraf. Draai daarna de bouten van de stator los. Bewaar rotor, stator en stekker als één set.
- Bij aandrijving met riem: haal de riem eraf, daarna de motor.
- Wip de bovenveren los en haal de schokdempers weg. Til de kuip met trommel uit de kast.
- Open de kuip: de naad zit met klemmen of schroeven vast. Een gelaste kuip zaag je langs de naad open.
- Sla de as met lagers uit met doorslag en hamer.
- Haal slangen, deurglas en kastplaten eruit.
Laat liggen
- De besturingsprint: zonder net en kennis nutteloos.
- Element, afvoerpomp en vulkleppen als apparaat.
- Lagers die kraken of schuren: breng ze naar de metaalplaats (10.11).