Bouwrecept · Water & sanitatie
Regenopvang met voorspoelafsluiter
Het eerste, vuile dakwater weg, het schone water in de ton
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Regenwater is niet vanzelf drinkwater Ook na de voorspoelafsluiter kan het water bacteriën uit vogelpoep, zware metalen van het dak en algen bevatten.
- Maak het altijd drinkbaar volgens 02.01 Water drinkbaar maken.
- Gebruik geen vat dat olie, chemicaliën of bestrijdingsmiddelen heeft bevat, ook niet na schoonmaken.
- Een volle ton van 1.000 liter weegt een ton. Zet hem nooit op een losse stapel of een houten verhoging die kan rotten.
Wat het doet
Op een dak liggen stof, bladeren, vogelpoep en dode insecten. De eerste minuten van een bui spoelen dat de goot in. Een voorspoelafsluiter vangt dat eerste water op in een aparte buis. Een drijvende bal sluit de buis af zodra hij vol is, en daarna stroomt alleen nog het schonere water naar de ton. Een klein gaatje onderin laat de buis tussen twee buien langzaam leeglopen, zodat hij bij de volgende bui weer klaar is. Reken met 0,5 tot 1 liter voorspoelwater per vierkante meter dak wordt getoetst. Een schuurdak van 30 m² heeft dus een kamer van 15 tot 30 liter nodig. Wat het oplevert: dakoppervlak maal neerslag maal 0,8. In Nederland valt ongeveer 800 mm per jaar, verspreid over het jaar: een dak van 50 m² geeft 32.000 liter.
Stuklijst
| № | Onderdeel | Aantal | Donor of bron |
|---|---|---|---|
| 1 | Pvc buis 110 of 160 mm, lengte volgens de berekening | 1 | DK.18 Winkels en kantoren, riolering van sloopwoningen |
| 2 | T stuk of Y stuk passend op de regenpijp | 1 | DK.18 Winkels en kantoren |
| 3 | Verloopstuk van de buismaat naar 75 of 80 mm | 1 | DK.18 Winkels en kantoren |
| 4 | Drijvende bal, iets groter dan het smalle eind van het verloopstuk | 1 | Speelgoed, sportbal, of een dichte plastic fles met wat zand |
| 5 | Eindkap met schroefdop | 1 | DK.18 Winkels en kantoren |
| 6 | Kraantje of een gaatje van 1 tot 2 mm in de eindkap | 1 | DK.08 Vaatwasser, DK.02 Caravan en camper |
| 7 | Vat of ton, ondoorzichtig, voedselveilig, met deksel | 1 of meer | IBC vat van 1.000 liter dat water of voedsel bevatte, regenton |
| 8 | Muggengaas, roestvrij of kunststof | 1 m² | Horren, DK.02 Caravan en camper |
| 9 | Kraan voor de uitloop | 1 | DK.02 Caravan en camper, DK.15 Boiler en cv ketel |
| 10 | Pvc lijm of kit, beugels en schroeven | 1 set | DK.18 Winkels en kantoren |
Gereedschap
- IJzerzaag of handzaag, vijl, rolmaat, waterpas.
- Boormachine met een gatenzaag voor de kraan en de overloop.
Bouwen
- Bekijk het dak. Bitumen, teer, oude golfplaten die asbest kunnen bevatten, lood en vers geverfde of geïmpregneerde delen zijn ongeschikt voor drinkwater. Gebruik zo'n dak alleen voor water om te spoelen of te wassen.
- Leg gaas in de goot of over de uitloop, zodat bladeren eruit blijven.
- Bereken de lengte van de voorspoelbuis. Een buis van 110 mm houdt 8,5 liter per meter, een buis van 160 mm 18 liter per meter. Voorbeeld: 25 liter in een buis van 160 mm is 1,4 meter.
- Zaag de regenpijp door op een hoogte die past boven je ton. Zet het T stuk erin, met de rechte doorgang naar beneden.
- Lijm onder het T stuk het verloopstuk, met het smalle eind naar boven. Leg de bal in de buis en zet de buis onder het verloopstuk. Als de buis volloopt, drijft de bal omhoog en drukt hij tegen de smalle opening.
- Zet onderaan de eindkap met schroefdop. Boor in de dop een gaatje van 1 tot 2 mm, of zet er een kraantje op dat je op een kier zet. De buis moet in 6 tot 12 uur leeglopen wordt getoetst.
- Bevestig de buis met twee beugels aan de muur. Vol weegt hij 15 tot 30 kilo.
- Laat de zijtak van het T stuk via een stuk buis met gaas naar de ton lopen.
- Zet de ton op een vlakke, stevige ondergrond van stenen, 40 cm hoog, zodat er een emmer onder de kraan past.
- Maak de kraan 10 cm boven de bodem: het slib blijft onder het tappunt. Zet een tweede kraan helemaal onderin om af te tappen bij het schoonmaken.
- Maak bovenin een overloop met gaas ervoor, die het water minstens 2 meter van de fundering afvoert.
- Dek de ton af met een deksel. Zet hem in de schaduw, of verf of bekleed hem donker als hij doorschijnend is: licht laat algen groeien.
Testen
- Giet bij droog weer een emmer water in de goot. Het water moet eerst in de voorspoelbuis lopen, en pas als die vol is naar de ton.
- Kijk bij de eerste echte bui naar het water uit de voorspoelbuis: dat moet duidelijk vuiler zijn dan dat in de ton.
- Controleer de dag erna of de voorspoelbuis leeg is.
Onderhoud
- Draai elke maand de schroefdop eraf en spoel slib en bladeren weg. Controleer of het gaatje open is.
- Maak goten twee keer per jaar schoon: na de bladval en in het voorjaar.
- Tap de ton één keer per jaar helemaal af en schrob hem.
- Controleer het muggengaas elke maand. Muggen, en steeds vaker ook tijgermuggen, leggen hun eitjes in elk open water.
Gevaar · Regenwater is niet vanzelf drinkwater Ook na de voorspoelafsluiter kan het water bacteriën uit vogelpoep, zware metalen van het dak en algen bevatten.
- Maak het altijd drinkbaar volgens 02.01 Water drinkbaar maken.
- Gebruik geen vat dat olie, chemicaliën of bestrijdingsmiddelen heeft bevat, ook niet na schoonmaken.
- Een volle ton van 1.000 liter weegt een ton. Zet hem nooit op een losse stapel of een houten verhoging die kan rotten.
Volgende stap
Pomp het water naar een hoger vat met BR.20 Waterpomp op zonnestroom, zodat je een kraan in huis hebt. Koppel meerdere tonnen onderin aan elkaar. Voor een straat of dorp: zie 02.13 Water voor een gemeenschap en 02.12 Een langzaam zandfilter bouwen.