De stad als voorraadkast

Waarom dit telt

Een stad bevat meer gereedschap, kabel, motoren, zaden en kennis dan een gemeenschap in tien jaar kan gebruiken. Maar spullen verdwijnen snel: door regen, roest, muizen, en door mensen die het eerst pakken en ruzie maken over de rest. Wie een kaart maakt, afspraken maakt en de bibliotheek het eerst beschermt, haalt meer en houdt vrede.

Eerst doen

1. Leg een grote papieren kaart van je wijk of stad op tafel (14.05 Een lokale kaart maken).
2. Zet met potlood een stip bij elke vindplaats uit de tabel hieronder die je kent.
3. Spreek met je groep af dat niemand alleen een gebouw ingaat.
4. Neem contact op met andere groepen in de buurt voordat je iets haalt.
5. Zet de bibliotheek, de apotheek en de school bovenaan als gedeelde plekken.

Wat je nodig hebt

• Een papieren stadsplattegrond, potloden in vier kleuren, gum
• Een notitieboek voor het vindplaatsenregister
• Krijt om afgesproken tekens op deuren te zetten
• Werkhandschoenen, een stevige zaklamp, stofmaskers
• Een kar, fietskar of bakfiets
• Een tweede persoon

Werkwijze

Een kaart van vindplaatsen maken

1. Geef elke vindplaats een nummer op de kaart en een regel in het register.
2. Kleur de stip naar status: grijs onbezocht, blauw verkend, groen deels gehaald, zwart leeg. Zet een rood kruis bij gevaar: instortingsgevaar, chemicaliën, honden, bewoners die geen bezoek willen.
3. Schrijf in het register: nummer, soort, adres, datum bezoek, wat er nog ligt, wat er is gehaald, door wie.
4. Werk de kaart bij na elke tocht, dezelfde dag.
5. Hang een kopie op in de onderdelenbibliotheek (10.12).

Waar je wat vindt

Wat waardevol wordt en wat niet

Afspraken met andere groepen

Spullen zijn er genoeg. Strijd om spullen kost meer dan hij oplevert.

1. Zoek in de eerste weken de andere groepen in je buurt op. Ga met twee mensen, overdag, open en zonder dreiging.
2. Deel de kaart. Spreek af welke vindplaatsen gedeeld zijn: bibliotheek, apotheek, ziekenhuis, school, dierenarts.
3. Verdeel de andere plekken: wie een plek verkent en meldt, mag hem als eerste leeghalen binnen een afgesproken termijn, bijvoorbeeld twee weken. Daarna is hij voor iedereen.
4. Spreek krijttekens af voor deuren: bijvoorbeeld een cirkel voor verkend, een cirkel met een streep erdoor voor leeg, een kruis voor gevaar. Teken ze ook op de kaart.
5. Haal nooit iets uit een huis waar mensen wonen of dat iemand als zijn huis opeist.
6. Leg geschillen voor aan een vaste overleggroep met mensen uit beide groepen (15.04 Conflicten bespreken).
7. Houd een ruilmarkt, eens per week of per maand, op een vaste plek (15.06 Ruil en samenwerking).

Eerlijk delen binnen de groep

1. Alles wat je vindt, gaat eerst naar de onderdelenbibliotheek (10.12). Niemand houdt iets achter.
2. De vinder kiest als beloning één ding uit wat hij haalde. Dat houdt mensen gemotiveerd.
3. Verdeel naar behoefte: eerst water, zorg en voedsel, dan warmte, dan de rest.
4. Schrijf op wie wat kreeg. Dat voorkomt het gevoel dat anderen voortrekken.

Laat een vindplaats beter achter

1. Sluit deuren en ramen achter je, zodat regen en dieren niet binnenkomen.
2. Leg wat je niet meeneemt droog en geordend neer.
3. Zet een dakgoot of afvoer vrij als je ziet dat water naar binnen loopt.
4. Een droog gebouw is over een jaar nog een voorraadkast. Een nat gebouw is een rommelhoop.

De bibliotheek als belangrijkste vindplaats

Een motor zonder kennis is een klomp metaal. Een boek legt uit hoe je hem gebruikt. Daarom bescherm je de bibliotheek het eerst.

1. Ga in de eerste weken met de groep naar de openbare bibliotheek. Controleer het dak, sluit ramen, zet emmers onder lekken.
2. Haal de boeken niet weg als het gebouw droog is. Een bibliotheek werkt het best als bibliotheek: zet er een uitleenboek en twee beheerders neer (16.08 Een bibliotheek opbouwen).
3. Verhuis de collectie alleen als het gebouw lekt of onveilig is. Neem dan eerst: techniek, elektrotechniek, autoreparatie, landbouw, tuinieren, zorg en geneeskunde, scheikunde, koken en bewaren, kaarten en atlassen, woordenboeken, kinderboeken voor het onderwijs.
4. Zoek ook in scholen, universiteiten, beroepsopleidingen en kringloopwinkels. Werkplaatshandboeken van auto's, oude schoolboeken natuurkunde en vakboeken van installateurs zijn goud waard.
5. Bewaar boeken droog, rechtop, uit de zon en weg van de grond. Vocht en schimmel vernietigen een collectie in één winter.

Zo weet je dat het werkt

• De kaart is na elke tocht bijgewerkt en hangt op een vaste plek.
• Andere groepen kennen jullie en jullie kennen hen bij naam.
• Er is geen enkele ruzie over spullen geweest die niet in overleg is opgelost.
• De bibliotheek is droog en open voor iedereen.

Zo weet je dat het misgaat

• Twee groepen staan tegelijk bij dezelfde vindplaats. Trek je terug, praat later en leg de afspraak op de kaart vast.
• Iemand houdt spullen voor zichzelf. Bespreek het in de groep, niet in het openbaar. Herhaal de regel: alles eerst naar de bibliotheek.
• Gebouwen die je verkende staan na een maand open en nat. Je laat ze niet goed achter. Maak het sluiten tot vaste stap.
• Mensen gaan alleen op pad. Stop dat direct: een val of een ongeluk in een leeg gebouw merkt niemand op.

Als je iets mist

Achtergrond

Wat waardevol is, hangt af van wat je ermee kunt en hoe moeilijk het te vervangen is. Een smartphone was duur omdat hij moeilijk te maken is, maar zonder netwerk doet hij weinig. Een hamer was goedkoop, maar je kunt er tientallen jaren mee werken. Na een ineenstorting draait de waarde om. Wie dat vroeg ziet, haalt het goede eerst.

Strijd ontstaat zelden door gebrek aan spullen, maar door onzekerheid: niemand weet wat er is en wie wat neemt. Een gedeelde kaart en open afspraken halen die onzekerheid weg.

Volgende niveau

Maak met alle groepen in de stad één gezamenlijke kaart en een gedeeld register. Wijs per soort vindplaats een groep aan die hem beheert: één groep doet de sloperij, een andere de jachthaven. Ruil daarna onderdelen in plaats van allemaal hetzelfde te halen.

Controlelijst

• Kaart van de wijk met genummerde vindplaatsen
• Register met status en datum per vindplaats
• Contact gelegd met andere groepen in de buurt
• Afspraak over gedeelde plekken en krijttekens
• Nooit alleen een gebouw in
• Alles eerst naar de onderdelenbibliotheek
• Gebouwen gesloten achtergelaten
• De bibliotheek droog en beschermd

Verantwoording

Ervaringen uit rampgebieden en langdurige crises over gedeelde voorraden en conflictpreventie; praktijk van buurtorganisaties en vrijwilligers bij wederopbouw; principes van gemeenschappelijk beheer van gedeelde bronnen. Asbestjaartal volgt het Nederlandse verbod. Getoetst door: nog niet