De auto als onderdelendepot

Waarom dit telt

Een gewone personenauto bevat een accu, een dynamo, zes tot vijftien elektromotoren, honderden meters koperdraad, verenstaal, glas en een zekeringkast. Alles werkt al op 12 volt en past dus op de standaard van je gemeenschap (10.04 De 12 volt standaard). Wie een auto in de goede volgorde sloopt, verliest niets en raakt niemand kwijt aan een airbag of een brandstofbrand.

Eerst doen

1. Kies: wordt deze auto donor, of houd je hem heel als slaapplek of opslag? Beide tegelijk lukt niet.
2. Zet de auto op vlakke grond, trek de handrem aan en leg een blok hout voor en achter één wiel.
3. Maak de minkabel van de accu los, daarna de pluskabel. Leg de kabeluiteinden weg van de polen.
4. Wacht daarna minimaal 15 minuten wordt getoetst voordat je bij het stuur, het dashboard of de stoelen komt.
5. Tap de brandstof af voordat je iets onder de auto losmaakt (zie Werkwijze).
6. Leg een schrift en een stift klaar. Elk onderdeel krijgt meteen een label met wat het is en uit welke auto.

Wat je nodig hebt

• Doppenset van 8 tot 19 millimeter, ringsleutels, inbus en torx sleutels (10.02)
• Schroevendraaiers, kniptang, striptang, ijzerzaag, koevoet, hamer
• Jerrycans met dop en een trechter
• Emmers met deksel voor olie en koelvloeistof
• Handschoenen, veiligheidsbril
• Kartonnen labels, ijzerdraad, potlood
• Een tweede persoon voor zware delen

Werkwijze

Wat een auto waard is

Niet alles is even nuttig. Begin bij de bovenste rijen. Waarde betekent hier: hoe moeilijk het is om het op een andere manier te krijgen, en hoeveel je ermee kunt.

Volgorde van slopen

Sloop van gevaarlijk naar veilig, en van licht naar zwaar. Zo voorkom je dat je later onder een auto ligt die nog brandstof bevat.

1. Haal de accu eruit: minkabel los, pluskabel los, klem los, met twee handen tillen. Een accu weegt 12 tot 20 kilo wordt getoetst.
2. Tap de brandstof af (zie hieronder).
3. Tap de motorolie, koelvloeistof en ruitensproeiervloeistof af in aparte vaten met een label.
4. Sloop het interieur: achterbank, stoelstof, binnenlampjes, radio, schakelaars, sigarettenaansteker aansluiting en zekeringkast. Laat stuur, dashboard aan de passagierskant, stijlen, hemelbekleding en stoelen met airbag met rust.
5. Open de motorkap. Neem de dynamo, de koelventilator, de ruitensproeierpomp, de claxon en de relais eruit.
6. Haal de ruitenwissermotor eruit. Die zit meestal onder het rooster tussen motorkap en voorruit. Neem het hele stangenstelsel mee: de stangen zijn bruikbaar.
7. Knip de kabelboom als laatste elektrische onderdeel los. Rol hem op en label hem.
8. Krik de auto op, zet hem op stevige blokken, en haal de wielen, remschijven en remtrommels eraf.
9. Haal de veren eruit (zie het gevarenkader). Neem de krik en de uitlaat mee.
10. Haal ruiten en spiegels er als laatste uit. De kale carrosserie kan als schuurtje of dierenverblijf blijven staan.

Brandstof aftappen

Bij veel moderne auto's kun je niet hevelen via de tankvuldop. Een klep in de vulpijp houdt de slang tegen.

1. Werk buiten, minimaal 10 meter van vuur, sigaretten en elektrische apparaten die vonken wordt getoetst.
2. Zet de jerrycan op de grond, niet in een kofferbak of op een kar. Raak eerst de auto en dan de jerrycan aan, zodat statische lading wegvloeit.
3. Zoek de brandstofleiding bij het filter, onder de auto of in de motorruimte.
4. Druk de leiding bij een benzineauto met injectie eerst drukloos: er staat 3 tot 4 bar op wordt getoetst. Draai de koppeling langzaam los met een doek eromheen.
5. Laat de brandstof in de jerrycan lopen. Bij veel auto's kun je de eigen brandstofpomp laten draaien door het contact aan te zetten, maar die draait vaak maar 2 tot 3 seconden per keer wordt getoetst.
6. Schrijf op elke jerrycan: benzine of diesel, datum, uit welke auto.
7. Bewaar brandstof koel, donker en buiten de woning. Benzine is ongeveer 3 tot 6 maanden goed, diesel 6 tot 12 maanden wordt getoetst.

Airbags en gordelspanners met rust laten

Airbags en gordelspanners bevatten een kleine explosieve lading. Ze kunnen afgaan door een restspanning, een statische vonk of een klap. Een airbag die afgaat terwijl jij ervoor zit, breekt je arm of je kaak.

• Laat het stuur zitten.
• Laat het dashboard aan de passagierskant zitten.
• Laat de stijlen en de hemelbekleding zitten: daar zitten de gordijnairbags.
• Laat stoelen met het woord airbag op de zijkant staan. Neem de achterbank: die heeft bijna nooit een airbag wordt getoetst.
• Laat de gordels aan de voorkant zitten: de spanner zit bij het oprolmechanisme of het slot.
• Laat gele stekkers en gele kabels ongemoeid: dat is meestal het airbagcircuit wordt getoetst.

De auto als generator, en waarom dat zonde is

Je kunt de motor laten draaien en met startkabels een andere accu laden. Het werkt, maar het is een slechte ruil.

1. Reken het uit. Stationair verbruikt een motor 0,6 tot 1,2 liter per uur wordt getoetst. De dynamo levert dan 30 tot 50 ampère, waarvan de auto zelf 10 tot 20 ampère gebruikt wordt getoetst. Netto houd je 300 tot 500 watt over.
2. Vergelijk: een liter benzine bevat ongeveer 9 kilowattuur. Stationair wordt daar maar 5 procent stroom van wordt getoetst.
3. Bedenk dat een halflege accu in een uur vaak maar 10 tot 20 ampère uur opneemt wordt getoetst, hoe hard de dynamo ook kan.
4. Gebruik brandstof liever voor transport, een kettingzaag of een pomp.
5. Doe het alleen in nood, buiten, met de uitlaat van ramen af, minimaal 10 meter van een woning wordt getoetst.

De auto als slaapplek en opslag

Een auto die je heel laat, is een droge, afsluitbare kamer.

1. Klap de achterbank plat. Leg een matras of dekens neer.
2. Zet twee ramen elk 1 centimeter open, aan verschillende kanten, tegen condens.
3. Stook nooit in een auto en laat nooit de motor draaien terwijl je slaapt (05.06 Veilig verwarmen en koolmonoxide).
4. Dek de ruiten 's nachts af met deken of karton.
5. Bewaar er gereedschap, stof en droge spullen in. Geen accu's, brandstof, medicijnen of zaden: in de zomerzon wordt het binnen snel meer dan 50 graden wordt getoetst, in de winter vriest het.
6. Sluit de luchtinlaat af met fijn gaas tegen muizen. Die eten kabelisolatie.

Zo weet je dat het werkt

• Elk onderdeel heeft een label met naam, auto en datum.
• De accu staat apart, rechtop en droog, en meet in rust 12,4 volt of meer wordt getoetst.
• Brandstof staat in afgesloten, gelabelde jerrycans buiten de woning.
• Niemand is in de buurt van een airbag geweest.
• De kabelboom ligt opgerold, niet in stukjes geknipt.

Zo weet je dat het misgaat

• Je ruikt benzine onder de auto. Stop, doof alles in de buurt, laat de damp 30 minuten wegtrekken en zoek het lek.
• Er springt een vonk bij de accupool. Je sleutel raakte de carrosserie terwijl de minkabel nog vastzat. Maak altijd eerst de minkabel los.
• Een veer kraakt of bouten trekken scheef als je een veerpoot losmaakt. Draai alles terug vast en gebruik een veerspanner.
• Je vindt grijs stof bij de remmen van een oude auto. Maak het nat en blaas het niet weg: oude remvoeringen kunnen asbest bevatten wordt getoetst.

Als je iets mist

Achtergrond

Een auto is gebouwd om jaren buiten te staan, te trillen en nat te worden. Daarom zijn de onderdelen degelijk. De ruitenwissermotor is het beste voorbeeld: een snel motortje drijft een worm aan, die een groot tandwiel ronddraait. Het wiel kan de worm niet terugdraaien. Zo krijg je kracht en een rem in één.

De dynamo geeft 13,8 tot 14,4 volt, precies wat een loodaccu nodig heeft wordt getoetst. Hij moet wel snel draaien: pas boven ongeveer 1.500 omwentelingen per minuut geeft hij flink stroom, en hij heeft een kleine stroom op de laadlampdraad nodig om te beginnen wordt getoetst.

Volgende niveau

Op een autosloperij staan honderden auto's. Haal daar met de groep een paar onderdelen in grote aantallen: ruitenwissermotoren, dynamo's, accukabels, zekeringkasten. Kies één type auto, zodat onderdelen onderling passen (10.13 De stad als voorraadkast).

Controlelijst

• Gekozen: donor of slaapplek
• Accu eruit, minkabel eerst
• Brandstof afgetapt, gelabeld, buiten opgeslagen
• Airbags, gordelspanners en oranje kabels niet aangeraakt
• Onderdelen in de volgorde van de lijst gesloopt
• Elk onderdeel gelabeld en in het register (10.12)
• Veren alleen met veerspanner of bladveren genomen
• Motor niet als generator gebruikt, behalve in nood

Verantwoording

Werkplaatsboeken en demontagerichtlijnen van autosloperijen; algemene kennis over 12 volt autotechniek; veiligheidsvoorschriften voor het onschadelijk maken van airbags en gordelspanners; energie inhoud van brandstoffen uit standaard natuurkundige tabellen. Getallen over verbruik en dynamostroom zijn gemiddelden en verschillen sterk per auto. Getoetst door: nog niet