Donorkaart · Koken & bewaren
Koelkast en vriezer
Een geïsoleerde kast, koperleiding en een compressor
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Eerst veilig maken
- De meeste koelkasten van na 1995 wordt getoetst bevatten isobutaan (R600a), een brandbaar gas, 20 tot 150 gram wordt getoetst. Lees het typeplaatje. Open het circuit alleen buiten, zonder vuur, vonken of slijptol.
- Oudere kasten bevatten R12 of R134a, en hun schuim bevat ozonafbrekend gas. Verbrand nooit koelmiddel of schuim: in een vlam ontstaan zeer giftige dampen.
- Zaag nooit in de compressor. Er zit olie en restgas in.
- Haal het slot of de deur weg als de kast niet meer als koelkast dient. Een kind kan erin klimmen en stikken.
- Begraaf bedorven inhoud ver van huis en water. Reinig de kast met heet sodawater of verdund bleekmiddel.
Waarom deze donor
Zonder stroom koelt een koelkast niet. Maar de kast blijft een van de best geïsoleerde dozen die je kunt vinden. Wanden van 4 tot 8 centimeter schuim wordt getoetst houden warmte en kou vast. Dat maakt hem ideaal voor BR.07 Hooikist uit een koelkast, een koelkist met ijs of koude nachtlucht (04.04 Koelen zonder stroom) of een broedkast. Een vrieskist is nog beter: koude lucht valt er niet uit als je hem opent. Achterop zitten leidingen van koper of staal en een compressor. Koelkasten die op 12 volt werken, uit campers, boten en vrachtwagens, zijn goud: houd die heel.
Gevaar · Eerst veilig maken
- De meeste koelkasten van na 1995 wordt getoetst bevatten isobutaan (R600a), een brandbaar gas, 20 tot 150 gram wordt getoetst. Lees het typeplaatje. Open het circuit alleen buiten, zonder vuur, vonken of slijptol.
- Oudere kasten bevatten R12 of R134a, en hun schuim bevat ozonafbrekend gas. Verbrand nooit koelmiddel of schuim: in een vlam ontstaan zeer giftige dampen.
- Zaag nooit in de compressor. Er zit olie en restgas in.
- Haal het slot of de deur weg als de kast niet meer als koelkast dient. Een kind kan erin klimmen en stikken.
- Begraaf bedorven inhoud ver van huis en water. Reinig de kast met heet sodawater of verdund bleekmiddel.
Wat erin zit
| № | Onderdeel | Waarde | Gebruik |
|---|---|---|---|
| 1 | Geïsoleerde kast met deur | Goud | BR.07 Hooikist, koelkist (04.04), broedkast, muisvrije voorraadkast |
| 2 | Vrieskist | Goud | De beste koelkist, ook als droge, muisvrije graankist |
| 3 | Deurrubber met magneetstrip | Hoog | Afdichting van kisten en luiken, magneetstrip als gereedschapshouder |
| 4 | Koperleiding (oudere modellen) | Hoog | Koper voor verbindingen, aarding, koelspiraal (11.09) |
| 5 | Condensor achterop | Middel | Rooster: droogrek, of warmtewisselaar voor water in een kleine zonneboiler wordt getoetst |
| 6 | Compressor | Middel | Zonder net geen pomp; met 230 volt uit een omvormer een kleine vacuümpomp of luchtpomp wordt getoetst. Anders staal en koper |
| 7 | Thermostaat | Middel | Schakelt op temperatuur. Met een 12 volt relais een regeling voor een ventilator of broedkast wordt getoetst |
| 8 | Glazen legplaten | Hoog | Ruit voor BR.06 Zonnekoker, koudebak, droogkast |
| 9 | Laden en bakken | Hoog | Opslag, kweekbak, kiembak |
| 10 | Ventilator in koelkasten zonder rijp | Middel | Soms 12 volt gelijkstroom wordt getoetst; lees het plaatje op de motor |
| 11 | Deurschakelaar | Middel | Werkt ook op 12 volt: schakelaar voor een kastlampje |
Volgorde van slopen
- Maak de kast leeg en schoon. Haal de stekker eruit.
- Fotografeer het typeplaatje: koelmiddel, hoeveelheid, spanning.
- Haal legplaten, laden en bakken eruit.
- Beslis: wil je alleen de kast, laat het circuit dan helemaal dicht. Knip het snoer af. Klaar.
- Wil je koper of compressor: zet de kast buiten, 5 meter van vuur, geen schakelaars in de buurt. Knijp de dunne vulbuis bij de compressor plat met een tang en knip hem daarna door. Laat het gas tien minuten wegwaaien wordt getoetst.
- Snijd de leidingen door met een pijpsnijder, nooit met een slijptol.
- Draai de compressor los van zijn rubbers. Tape de buizen dicht en zet hem rechtop, zodat de olie erin blijft.
- Haal thermostaat, ventilator en deurschakelaar eruit. Dicht de gaten in de kast met kit.
Laat liggen
- Het isolatieschuim: niet uit de wand slopen, niet verbranden.
- De verdamper in het vriesvak: dun aluminium dat snel lekt.
- Absorptiekoelkastjes uit hotels en caravans openen: ze bevatten ammoniak onder druk wordt getoetst. Houd ze heel (DK.02).