Bouwrecept · Water & sanitatie
Waterpomp op zonnestroom
Water omhoog pompen naar een vat, zodat de kraan weer werkt
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Gewicht, stroom en warm stilstaand water
- Een omvallende stelling met een vol vat kan iemand doden. Bouw hem stijf en controleer hem elke maand.
- Houd alle 12 volt aansluitingen droog en boven het water, in een dichte doos.
- Water dat dagen stilstaat in een warm vat kan legionella bevatten. Die besmet je via fijne druppels, zoals uit een douche. Zet het vat in de schaduw, gebruik het water binnen een paar dagen, en douche niet met water dat weken warm heeft gestaan wordt getoetst.
- Water uit het vat is geen drinkwater. Maak het drinkbaar volgens 02.01 Water drinkbaar maken.
Wat het doet
Een zonnepaneel drijft een 12 volt pomp aan. De pomp brengt water uit een regenton, put of kelder naar een vat op een stelling of zolder. Vanuit dat vat stroomt het met de zwaartekracht naar een kraan, een douche of de moestuin. Het hoge vat is je opslag: je hoeft dus geen accu te gebruiken. De pomp draait als de zon schijnt, en het vat geeft water als jij het nodig hebt. De rekensom. 1.000 liter 5 meter optillen kost 13,6 wattuur aan zuivere arbeid. Een kleine pomp haalt 15 tot 30 procent rendement wordt getoetst, dus je hebt 45 tot 90 wattuur aan stroom nodig. Een paneel van 100 watt geeft op een zomerdag 300 tot 450 wattuur, op een winterdag 50 tot 100 wordt getoetst. Eén paneel pompt op een zomerdag dus enkele duizenden liters naar 5 meter hoogte: 300 wattuur gedeeld door 90 wattuur per 1.000 liter is ruim 3.000 liter wordt getoetst.
Stuklijst
| № | Onderdeel | Aantal | Donor of bron |
|---|---|---|---|
| 1 | Zonnepaneel 12 volt nominaal, ongeveer 18 volt bij vol vermogen, 100 tot 200 watt | 1 | DK.13 Zonnepaneelinstallatie, DK.02 Caravan en camper |
| 2 | Membraanpomp 12 volt, zelfaanzuigend, 8 tot 12 liter per minuut | 1 | DK.02 Caravan en camper of DK.03 De boot: drinkwaterpomp |
| 3 | Of: dompelpomp 12 volt, veel water, weinig opvoerhoogte | 1 | DK.03 De boot: lenspomp |
| 4 | Vat met deksel, 200 liter, ondoorzichtig | 1 of meer | BR.11 Regenopvang met voorspoelafsluiter |
| 5 | Stelling van balken 100 × 100 mm of metselwerk, 2 tot 3 m hoog | 1 | DK.17 Meubels en matrassen, sloop |
| 6 | Vlotterschakelaar | 1 | DK.03 De boot: lenspompinstallatie |
| 7 | Relais 12 volt, 30 ampère | 1 | DK.01 De auto |
| 8 | Zekeringhouder en zekering 10 tot 15 ampère, schakelaar | 1 set | DK.01 De auto, DK.02 Caravan en camper |
| 9 | Kabel 2,5 of 4 mm², rood en zwart | naar afstand | DK.13 Zonnepaneelinstallatie |
| 10 | Slang of leiding 13 tot 20 mm, met slangklemmen en een zeef voor de inlaat | naar afstand | DK.02 Caravan en camper, DK.18 Winkels en kantoren |
| 11 | Kraan aan het vat en een aftapkraan onderin | 2 | DK.02 Caravan en camper, DK.15 Boiler en cv ketel |
Gereedschap
- Multimeter, striptang, schroevendraaiers, boormachine met gatenzaag.
- Waterpas, ladder, zaag en schroefmachine voor de stelling.
Bouwen
- Lees het typeplaatje van de pomp (VK.J01 Typeplaatje lezen): spanning, stroom, liters per minuut, opvoerhoogte. Pompen uit vaatwassers en wasmachines draaien op 230 volt wisselspanning en werken niet op 12 volt (DK.08 Vaatwasser).
- Kies het type. Een membraanpomp uit een camper zuigt zelf 1,5 tot 3 meter aan en duwt het water 10 tot 20 meter omhoog wordt getoetst. Een lenspomp van een boot moet onder water liggen, verplaatst veel water maar haalt meestal maar 2 tot 4 meter wordt getoetst.
- Bouw de stelling. Een vat van 200 liter vol weegt meer dan 200 kilo. Zet vier staanders van 100 × 100 mm in de grond of op tegels, met schoren in twee richtingen en een vloer van planken van 25 mm.
- Zet de pomp zo laag mogelijk, naast of onder de bronton, zodat hij weinig hoeft aan te zuigen. Zet een zeef op de inlaat.
- Leg de persleiding naar de bovenkant van het hoge vat. Laat hem boven het water uitkomen, zodat het vat niet terugloopt naar de pomp.
- Hang de vlotterschakelaar in het hoge vat, 10 cm onder de overloop. Hij schakelt het relais, en het relais schakelt de pomp. Zo stopt de pomp als het vat vol is.
- Leg een overloop in het hoge vat die terugloopt naar de bronton.
- Sluit aan: paneel, schakelaar, zekering, relais, pomp. Gebruik voor de kabel de tabel in BR.04 12 volt verlichtingsnet voor een huis.
- Zet het paneel op het zuiden, onder 30 tot 40 graden wordt getoetst, zonder schaduw tussen 10 en 16 uur.
- Wil je ook 's avonds pompen, zet dan een laadregelaar en een accu tussen paneel en pomp. Dat kost meer, en de pomp werkt dan ook als het bewolkt is.
Testen
- Vul het hoge vat op een zonnige middag en meet de tijd met een horloge. Noteer liters per minuut.
- Meet de stroom van de pomp. Ligt die ver boven het typeplaatje, dan zuigt hij lucht of zit de zeef dicht.
- Til de vlotter met de hand op: de pomp moet stoppen.
Onderhoud
- Maak de zeef elke week schoon.
- Laat pomp en leidingen bij vorst leeglopen. Een bevroren pomphuis scheurt.
- Spoel het hoge vat elke maand door en maak het twee keer per jaar schoon.
- Veeg het paneel schoon als er stof of vogelpoep op ligt.
Gevaar · Gewicht, stroom en warm stilstaand water
- Een omvallende stelling met een vol vat kan iemand doden. Bouw hem stijf en controleer hem elke maand.
- Houd alle 12 volt aansluitingen droog en boven het water, in een dichte doos.
- Water dat dagen stilstaat in een warm vat kan legionella bevatten. Die besmet je via fijne druppels, zoals uit een douche. Zet het vat in de schaduw, gebruik het water binnen een paar dagen, en douche niet met water dat weken warm heeft gestaan wordt getoetst.
- Water uit het vat is geen drinkwater. Maak het drinkbaar volgens 02.01 Water drinkbaar maken.
Volgende stap
Leid een leiding van het hoge vat naar keuken en badkamer (12.08 Waterleidingen). Zet een tweede vat voor de moestuin met een druppelslang (13.03 Water in de bodem). Voor een straat: één grote pompplek met meer panelen, zie 02.13 Water voor een gemeenschap.