Vaardigheid · Energie & elektriciteit
Een typeplaatje lezen
Weten wat een apparaat is en kan voordat je het aansluit of sloopt
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Waarvoor
Elk apparaat, elke motor en elk zonnepaneel heeft een plaatje of sticker met de belangrijkste gegevens. Wie dat leest, weet in een minuut of iets op 12 volt werkt, hoeveel stroom het trekt en of het past in je net. Zo sloop je het goede en sluit je niets verkeerd aan.
Wat je nodig hebt
- Een zaklamp en eventueel een vergrootglas
- Een doek en wat spiritus of zeepwater om het plaatje schoon te maken
- Potlood en label
Stappen
- Zoek het plaatje: op de achterkant, onderkant, op het motorhuis of binnen in een deksel.
- Maak het schoon. Lees het onder schuin licht als het ingeslagen is.
- Zoek de spanning: een getal met V. Kijk of er een golflijntje bij staat (wisselspanning) of een rechte streep met een stippellijn eronder (gelijkspanning).
- Zoek de stroom (A) of het vermogen (W). Ontbreekt er één, reken hem uit: watt is volt keer ampère. 60 watt op 12 volt is 5 ampère.
- Zoek bij motoren het toerental: een getal met 1/min of rpm.
- Zoek de bedrijfsduur: S1 betekent dat hij continu mag draaien. S2 met een tijd, bijvoorbeeld 10 min, betekent dat hij na die tijd moet afkoelen.
- Zoek de IP code: het eerste cijfer is stof, het tweede water. IP44 kan tegen spatwater, IP67 kan even onder water wordt getoetst.
- Schrijf de waarden op het label en in het register (10.12).
| № | Teken | Betekenis |
|---|---|---|
| 1 | V met golflijn, 50 Hz | Wisselspanning van het net. Niet direct op 12 volt. |
| 2 | V met rechte streep | Gelijkspanning, zoals accu's en 12 volt systemen |
| 3 | Twee vierkantjes in elkaar | Dubbel geïsoleerd, geen aarde nodig |
| 4 | Ah | Inhoud van een accu |
| 5 | Wp | Piekvermogen van een zonnepaneel |
| 6 | Voc | Spanning van een zonnepaneel zonder last. Altijd de hoogste. |
| 7 | Isc | Stroom van een zonnepaneel bij kortsluiting |
Zo controleer je het
- Vergelijk wat je las met een meting: de spanning van een accu, de doorgang van een motor (VK.J02).
- Reken watt, volt en ampère na. Klopt het niet, lees het plaatje opnieuw.
Veelgemaakte fouten
- Een 230 volt motor aanzien voor een 12 volt motor omdat hij klein is.
- Voc van een zonnepaneel lezen als werkspanning. Een paneel met Voc 37 volt is geen 12 volt paneel.
- S2 negeren en een motor laten doorbranden.
- Het getal voor 1/min lezen als vermogen.
Oefenen Lees de plaatjes van vijf apparaten in huis: een boormachine, een laptoplader, een stofzuiger, een accu en een lamp. Schrijf per apparaat op: spanning, soort spanning, stroom of vermogen, en of het op 12 volt kan werken.
Proeve Je leest tien willekeurige typeplaatjes binnen 10 minuten. Bij elk zeg je juist: gelijk of wissel, spanning, stroom, en of het in een 12 volt net past. Maximaal één fout.