Kleding en beddengoed wassen zonder machine, en ontluizen

Waarvoor

Vuile kleding en beddengoed geven huidinfecties, schimmel, schurft en kleerluizen. Kleerluizen brengen vlektyfus over, een ziekte die in oorlogen en kampen meer doden eiste dan wapens. Wassen zonder machine is zwaar werk, maar met de juiste volgorde haal je veel uit weinig water.

Wat je nodig hebt

• Twee emmers of teilen: een om te wassen, een om te spoelen.
• Een wasstamper: een nieuwe ontstoppingsplopper aan een steel, of een emmerdeksel met gaten aan een stok.
• Zeep (11.04 Zeep maken), een wasbord als je dat hebt.
• 10 tot 15 liter water per lading van 2 tot 3 kilo droge was wordt getoetst.
• Een grote pan om te koken, een waslijn en knijpers.
• Plastic zakken die dicht kunnen.

Stappen

Wassen

1. Sorteer: wit en katoen, gekleurd, wol, en zwaar vuile werkkleding.
2. Laat de was een nacht weken in koud water. Dat doet de helft van het werk.
3. Was in warm zeepsop. Stamp drie minuten per lading, ongeveer honderd keer, of wrijf over het wasbord. Let op kraag, oksels en kruis.
4. Spoel twee keer in schoon water, tot er geen schuim meer komt.
5. Wring uit: draai de was om een paal, of draai met zijn tweeën een laken in tegengestelde richting.
6. Hang de was binnenstebuiten in zon en wind. Dikke stof moet helemaal droog zijn voor je hem opbergt.
7. Gebruik het tweede spoelwater als waswater voor de volgende lading. Giet sop niet op groenten die je rauw eet (02.09 Afvalwater scheiden).
8. Lucht beddengoed elke week in de zon en klop dekens uit. Was lakens en slopen elke twee weken wordt getoetst.

Ontluizen

Kleerluizen leven en leggen eitjes in de naden van kleding, niet op het lichaam. Ze komen alleen naar de huid om te bijten. Je ziet jeukende beten rond middel, oksels en schouders, en luizen of eitjes in de naden.

1. Was het lichaam en trek schone kleding aan (06.04 Persoonlijke hygiëne).
2. Kook besmette kleding en beddengoed vijf minuten, of was ze in water van minstens 60 graden wordt getoetst.
3. Kan het niet tegen koken: strijk alle naden langzaam met een heet strijkijzer dat je op de kachel verwarmt.
4. Of: sluit kleding twee weken op in een dichte plastic zak. Luizen en jongen die uitkomen sterven dan zonder bloed wordt getoetst.
5. Alleen op een hete dag met volle zon: leg kleding in een dichte zwarte zak een middag in de zon. Of het binnen heter wordt dan 55 graden, hangt van de dag af wordt getoetst. Twijfel je, gebruik dan stap 2 tot 4.
6. Behandel iedereen in het huishouden op dezelfde dag, anders gaan de luizen rond.
7. Hoofdluis: kam het haar nat met een netenkam en wat olie, elke drie dagen, twee weken lang. Was kussenslopen en kammen heet (06.11 Luizen, vlooien, muggen en ratten).

Zo controleer je het

• Het laatste spoelwater blijft helder en schuimt niet.
• De was ruikt fris als hij droog is.
• Na twee weken vind je geen luizen of eitjes meer in de naden en stopt de jeuk.

Veelgemaakte fouten

• Te veel zeep. Wat niet uitspoelt geeft jeuk en huiduitslag.
• Vochtige was opbergen.
• Wol heet wassen of wringen: wol krimpt en vervilt.
• Alleen kleding ontluizen en het beddengoed vergeten.
• Eén persoon behandelen in plaats van iedereen.