Vaardigheid · Zorg & hygiëne
Gebit verzorgen zonder tandpasta
Tanden en tandvlees gezond houden als de tandarts niet meer bestaat
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Giftige takjes en een dikke wang Gebruik nooit takjes van oleander, taxus, goudenregen, vlier of laurierkers. Taxus staat in veel hagen en tuinen, oleander in potten. Beide zijn dodelijk giftig wordt getoetst. Een dikke wang, koorts en kiespijn wijzen op een ontsteking. Zie 07.10 Tanden en kiezen.
Waarvoor
Zonder tandarts kan een rotte kies een ontsteking geven die je hele gezicht laat opzwellen en zelfs doodt. Tandpasta is niet het belangrijkste: het poetsen zelf haalt de tandplak weg. Minder suiker en elke dag goed poetsen houden je gebit jaren gezond.
Wat je nodig hebt
- Een tandenborstel, of een kauwstokje.
- Flosdraad, of sterk naaigaren.
- Zuiveringszout (natriumbicarbonaat) of keukenzout.
- Schoon water.
- Rodebietensap voor de controle.
Stappen
- Poets twee keer per dag twee minuten, ook zonder tandpasta. Een natte borstel is genoeg.
- Houd de borstel schuin tegen de rand van het tandvlees en maak kleine rondjes. Doe elke tand aan de buitenkant, binnenkant en bovenkant.
- Heb je geen borstel: snij een vers takje van een duim lang en potloodsdik, 15 cm lang. Kauw een eind van 1 cm zacht tot het rafelig is als een kwastje. Poets daarmee.
- Geschikte takjes: hazelaar en berk wordt getoetst.
- Haal één keer per dag draad tussen alle tanden door, met een C vorm om elke tand heen. Garen werkt ook: neem het dubbel.
- Doe als je wilt een snufje zuiveringszout op de natte borstel. Spoel bij pijnlijk tandvlees met een half theelepeltje zout in een glas warm water.
- Spoel na elke maaltijd je mond met water, zeker na iets zoets of plakkerigs.
- Eet zoet alleen bij de maaltijd, niet als tussendoortje. Ook honing en gedroogd fruit maken gaatjes.
- Poets de tanden van kinderen tot ze een jaar of acht zijn. Geef een kind nooit suikerwater of sap in een fles voor de nacht.
- Spoel je borstel na gebruik, laat hem rechtop drogen in de lucht, en gebruik nooit elkaars borstel.
Zo controleer je het
- Na twee weken bloedt het tandvlees niet meer bij poetsen.
- Het tandvlees is roze en strak, niet rood en gezwollen.
- Doe na het poetsen een slok rodebietensap rond in je mond en kijk in de spiegel. Waar het rood blijft plakken zit nog tandplak.
Veelgemaakte fouten
- Hard heen en weer schrobben. Dat slijt het tandvlees weg.
- Poetsen met as, houtskool of zand. Dat schuurt het glazuur weg wordt getoetst.
- De hele dag door kleine beetjes zoet eten.
- Bloedend tandvlees overslaan. Juist daar moet je beter poetsen.
Gevaar · Giftige takjes en een dikke wang Gebruik nooit takjes van oleander, taxus, goudenregen, vlier of laurierkers. Taxus staat in veel hagen en tuinen, oleander in potten. Beide zijn dodelijk giftig wordt getoetst. Een dikke wang, koorts en kiespijn wijzen op een ontsteking. Zie 07.10 Tanden en kiezen.
Oefenen Doe een week lang de bietentest na het poetsen en kijk welke plekken je steeds mist. Maak drie kauwstokjes van verschillende boomsoorten en vergelijk ze.
Proeve Na je poetsbeurt laat de bietentest geen rode plekken langs de tandvleesrand zien. Je maakt binnen vijf minuten een bruikbaar kauwstokje van een geschikte boom.