Vaardigheid · Koken & bewaren
Een vetbrand blussen
Smoren, nooit natmaken
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Als het al te groot is Staat de afzuigkap, het keukenkastje of het gordijn al in brand, stop dan met blussen. Sluit de keukendeur en ga naar buiten. Een vetbrand in een kast blus je niet meer met een deksel.
Waarvoor
Brandende olie of brandend vet in een pan, een frituur of een vetbak. Het gebeurt bij frituren, uitsmelten en bakken, vaak als je even wegloopt. Je blust het alleen door de zuurstof af te sluiten, en dan lang genoeg te wachten.
Wat je nodig hebt
- Een deksel die groter is dan de pan, of een bakplaat, of een snijplank van hout die de pan helemaal afdekt.
- Een blusdeken, als je die hebt.
- Een theedoek of ovenwant voor je hand.
Stappen
- Blijf staan. Pak de pan niet op en loop er niet mee weg. Brandende olie die gemorst wordt, verspreidt het vuur over vloer en benen.
- Zet de warmte uit als dat veilig kan: gaskraan dicht, pit uit. Kan dat niet, ga dan meteen door.
- Bescherm je hand met een doek of ovenwant.
- Houd de deksel als een schild voor je lichaam, schuin, met de onderkant naar de pan.
- Schuif de deksel van de rand bij jou af naar de achterkant over de pan. Zo duw je de vlammen van je af en kom je niet boven de pan.
- Gebruik je een blusdeken: trek aan de lusjes, sla de randen om je handen, houd de deken voor je gezicht en leg hem van voor naar achter over de pan.
- Laat alles minstens 30 minuten liggen wordt getoetst. Til de deksel niet op om te kijken. De olie is nog boven de ontbrandingstemperatuur en vat vlam zodra er lucht bij komt.
- Houd een tweede deksel of natte doek klaar voor als er vlammen langs de rand komen.
- Voel na 30 minuten aan de zijkant van de pan. Pas als je hem met de blote hand kunt aanraken, haal je de deksel weg.
Zo controleer je het
- Er komen geen vlammen en geen rook meer onder de deksel uit.
- De pan is lauw aan de buitenkant.
- De muur en de afzuigkap erboven zijn niet heet. Voel met de rug van je hand.
Veelgemaakte fouten
- Water op de pan gooien. Eén kopje water geeft een vuurbal tot aan het plafond.
- Meel of bloem erop gooien. Fijn stof brandt zelf en kan in een steekvlam opgaan.
- De deksel na twee minuten oplichten om te kijken.
- Een druipnatte doek gebruiken. Het water erin reageert als een kopje water.
- Met de pan naar buiten rennen.
Gevaar · Als het al te groot is Staat de afzuigkap, het keukenkastje of het gordijn al in brand, stop dan met blussen. Sluit de keukendeur en ga naar buiten. Een vetbrand in een kast blus je niet meer met een deksel.
Oefenen Oefen met een koude pan zonder olie. Zet de pan op het fornuis, houd de deksel als schild en schuif hem van voor naar achter over de pan. Doe het tien keer, met beide handen. Oefen ook de blusdeken uit de houder te trekken met je ogen dicht.
Proeve Op het woord "vuur" heb je binnen vijf seconden de deksel van voor naar achter op de pan, zonder dat je gezicht of arm boven de pan komt. Je kunt uitleggen waarom je 30 minuten wacht.
Varianten
- Brandende vetbak onder een rooster of grill: sluit de klep of het deksel van de barbecue en de luchtschuiven.
- Brandende frituurpan op een open houtvuur: dek af en laat het vuur eronder staan. Haal de pan niet van het vuur.
- Brandende kleding: laat de persoon stoppen, op de grond vallen en rollen, en leg een deken over hem van het hoofd naar de voeten (07.05 Brandwonden).