Vaardigheid · Onderdak, vuur & warmte
Een schoorsteenbrand aanpakken
Lucht dicht, hitte bewaken, niemand naar binnen voor spullen
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Wanneer je weggaat Zie je vlammen of rook uit een muur, plafond of dakbeschot komen en lukt blussen niet binnen een minuut, ga dan naar buiten en bescherm de buren. Houd rekening met koolmonoxide in het huis tot alles koud is (05.06 Veilig verwarmen en koolmonoxide).
Waarvoor
Een schoorsteenbrand is brandend roet en teer in het rookkanaal. Hij kan heter worden dan 1.000 graden wordt getoetst en scheuren in het kanaal maken, waardoor balken in muur of zolder gaan smeulen. Het gevaar zit vaak niet in de brand zelf maar in de uren erna.
Wat je nodig hebt
- Emmers water, een plantenspuit en een ladder.
- Een zaklamp.
- Een brandblusser, bij voorkeur poeder.
- Een tweede persoon als uitkijk buiten.
Stappen
- Herken het: een luid geraas of gebrul als een straaljager, een rood gloeiende kachelpijp, vonken en vlammen boven uit de schoorsteen, dikke zwarte rook en een bittere teergeur.
- Sluit alle luchttoevoer van de kachel: luchtschuiven dicht, deur dicht, klep in de rookafvoer dicht als die er is. Open de kachel daarna niet meer.
- Stuur iedereen naar buiten behalve jij en één helper.
- Haal brandbare spullen weg van de kachel en van de muur rond het rookkanaal, op alle verdiepingen.
- Gooi geen water in de kachel of in de pijp. Het hete metaal of het gemetselde kanaal kan scheuren door de plotse afkoeling, en de stoom kan uit de kachel slaan.
- Laat de helper buiten kijken waar vonken neerkomen. Maak het dak rond de schoorsteen en droge plekken in de tuin nat.
- Loop elke 5 minuten langs het hele rookkanaal: kamer, verdieping, zolder. Voel met de rug van je hand aan muren, balken en plafond.
- Wordt een muur zo heet dat je je hand er niet op kunt houden, of zie je rook uit een kier: koel die plek van buitenaf met water en houd een blusser klaar.
- Wacht tot het geraas stopt en de pijp niet meer gloeit. Blijf daarna nog minstens 3 uur controleren, ook 's nachts wordt getoetst.
- Stook niet opnieuw voordat het kanaal geveegd en gecontroleerd is (zie Zo controleer je het).
Zo controleer je het
- Laat na afkoeling een kleine rokerige smeulpot (vochtig blad of stro in een blik) onder in het kanaal branden en sluit de bovenkant van de schoorsteen af met een natte zak. Kijk op elke verdieping en op zolder of er rook uit voegen of kieren komt. Rook buiten het kanaal betekent een scheur: niet stoken tot hij hersteld is (12.04 Daken herstellen, 11.08 Mortel en kalkpleister).
- Kijk met een zaklamp en een spiegel in het kanaal. Glanzend zwart teer dat eruitziet als gesmolten drop moet eruit voordat je weer stookt.
Veelgemaakte fouten
- De kacheldeur openen om te kijken. Dat geeft het vuur zuurstof.
- Een emmer water in de kachel gooien.
- Na een kwartier denken dat het voorbij is en gaan slapen.
- De zolder vergeten, waar een balk soms uren na de brand pas vlam vat.
Gevaar · Wanneer je weggaat Zie je vlammen of rook uit een muur, plafond of dakbeschot komen en lukt blussen niet binnen een minuut, ga dan naar buiten en bescherm de buren. Houd rekening met koolmonoxide in het huis tot alles koud is (05.06 Veilig verwarmen en koolmonoxide).
Oefenen Loop met een tweede persoon het hele rookkanaal van je huis langs, van kachel tot schoorsteenkap. Wijs elke plek aan waar hout tegen of vlakbij het kanaal zit. Oefen de luchtschuiven van de kachel blind te sluiten.
Proeve Je sluit de luchttoevoer van de kachel binnen tien seconden, met je ogen dicht. Je kunt op een plattegrond van je huis alle plekken aanwijzen die je na een schoorsteenbrand controleert, in de juiste volgorde.