Vaardigheid · Koken & bewaren
Een geit melken
Elke dag schone melk zonder verlies of uierontsteking
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Uierontsteking en rauwe melk Een harde, warme, pijnlijke uierhelft of zieke geit is uierontsteking. Melk die kant drie tot vier keer per dag leeg en gooi die melk weg. Rauwe geitenmelk kan ziekten overdragen: verhit hem voor kinderen, zieken en zwangere vrouwen tot hij dampt, 72 °C gedurende 15 seconden wordt getoetst.
Waarvoor
Een melkgeit geeft 1 tot 3 liter melk per dag wordt getoetst op voer dat mensen niet eten. Maar alleen als je haar elke dag op dezelfde tijden schoon en goed melkt. Slordig melken geeft uierontsteking en kost de melk.
Wat je nodig hebt
- Een melkstand of verhoging met wat voer, zodat de geit stilstaat
- Een schone emmer met wijde opening, een kommetje of beker
- Warm water, een schone doek per geit
- Een zeefdoek, een schone kan, koud water om te koelen
Stappen
- Melk elke dag op vaste tijden, twee keer per dag met 12 uur ertussen.
- Was je handen. Zet de geit op de melkstand met een handje voer.
- Was de uier en spenen met warm water en droog ze af met een schone doek.
- Melk de eerste twee stralen uit elke speen in het kommetje. Kijk erin: vlokjes, klontjes, bloed of waterige melk betekent uierontsteking.
- Pak een speen met je hele hand. Sluit met duim en wijsvinger de bovenkant van de speen af, tegen de uier aan. Zo zit de melk in de speen gevangen.
- Knijp daarna je middelvinger, ringvinger en pink na elkaar dicht, van boven naar beneden. De melk spuit eruit.
- Laat alles los. De speen vult zich weer vanuit de uier.
- Herhaal met je andere hand op de andere speen. Werk om en om, rustig en in een vast ritme.
- Trek nooit aan de speen naar beneden. Dat beschadigt het weefsel.
- Stoot aan het eind zacht met je vuist tegen de uier, zoals een lam doet. Melk de laatste melk eruit. Die is het vetst en een volle uier geeft ontsteking.
- Dep de spenen na met schoon water of een beetje melkvet.
- Zeef de melk direct door een schone doek in de kan. Zet de kan in koud water. Gebruik of verwerk hem binnen een dag, zie 04.11 Melk, boter en kaas.
Zo controleer je het
- De uier voelt na het melken zacht en leeg, aan beide kanten gelijk.
- De eerste stralen zijn wit en glad, zonder vlokjes.
- De geit staat rustig en schopt niet.
Veelgemaakte fouten
- Op wisselende tijden melken.
- Aan de spenen trekken.
- De uier niet helemaal leeg melken.
- Melk niet zeven en koelen: hij bederft binnen uren, zeker in de zomer.
Gevaar · Uierontsteking en rauwe melk Een harde, warme, pijnlijke uierhelft of zieke geit is uierontsteking. Melk die kant drie tot vier keer per dag leeg en gooi die melk weg. Rauwe geitenmelk kan ziekten overdragen: verhit hem voor kinderen, zieken en zwangere vrouwen tot hij dampt, 72 °C gedurende 15 seconden wordt getoetst.
Oefenen Oefen de handgreep op een met water gevulde handschoen met een gaatje in een vinger, tot je straal krachtig en gelijk is.
Proeve Je melkt een geit in hooguit 10 minuten helemaal leeg, zonder dat ze schopt, met schone melk die je direct zeeft en koelt.