Vaardigheid · Energie & elektriciteit
Solderen
Twee draden zo verbinden dat de verbinding jaren meegaat
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Waarvoor
Een gesoldeerde verbinding roest niet los, trilt niet los en verliest weinig spanning. Je gebruikt hem voor verlengde kabels, kabelschoenen aan accukabels en reparaties aan apparaten. 08.13 legt de achtergrond en het solderen zonder stroom uit; deze kaart traint de handgreep.
Wat je nodig hebt
- Soldeerbout van 25 tot 60 watt, met houder
- Soldeertin met harskern
- Natte spons of koperwol
- Krimpkous, striptang, kniptang
- Een derde hand of twee wasknijpers op een blok
- Stukken draad van 0,75 tot 2,5 mm² om op te oefenen
Stappen
- Schuif krimpkous over één draad, 3 centimeter van het eind.
- Strip beide draden 10 millimeter af. Snijd geen koperdraadjes door.
- Draai elk uiteinde strak in de draairichting van de draadjes.
- Vertin elk uiteinde apart: bout eronder, tin erboven, tot het koper zilver is.
- Leg de twee vertinde uiteinden naast elkaar in de derde hand, 10 millimeter overlap.
- Maak de punt schoon op de spons en geef hem een druppel vers tin.
- Druk de punt 2 tot 3 seconden op beide draden. Het tin smelt en de twee lagen vloeien samen.
- Voeg zo nodig een klein beetje tin toe aan de overkant.
- Haal de bout weg en laat de verbinding 5 seconden stilliggen.
- Schuif de krimpkous erover en krimp hem.
Voor een kabelschoen aan een dikke accukabel:
- Klem de kabelschoen rechtop in een bankschroef.
- Smelt tin in de schoen tot hij voor een derde vol is.
- Duw de gestripte kabel erin terwijl je de schoen blijft verwarmen. Houd hem 10 seconden stil.
- Gebruik hiervoor een bout van 80 watt of meer, of de vuurbout uit 08.13. Een kleine bout krijgt dik koper niet warm genoeg.
Zo controleer je het
- Het tin is glad en glanzend, en de vorm van de draadjes is nog te zien.
- Trek met twee handen aan de verbinding: hij houdt.
- Meet over de verbinding met de multimeter op Ω: bijna 0 ohm.
- Buig de draad naast de verbinding: hij breekt niet op de rand van het tin.
Veelgemaakte fouten
- Het tin op de bout smelten en op de draad laten druppen. Het hecht dan niet.
- De draad bewegen tijdens het stollen: dof en korrelig.
- Te veel tin: een stijve klomp die bij trillen afbreekt.
- Krimpkous vergeten.
Oefenen Maak twintig verbindingen achter elkaar met draad van verschillende dikte. Knip elke vijfde open en bekijk hoe het tin in de draad is gelopen.
Proeve Je maakt vijf verbindingen binnen 10 minuten. Alle vijf zijn glanzend, houden een trekproef met de hand en meten bijna 0 ohm.
Varianten
- Lijnmansplits: draai de twee draden elk om de ander in plaats van naast elkaar. Sterker bij trekkracht.
- Solderen met de vuurbout of een 12 volt bout: zie 08.13.