Vaardigheid · Chemie & basisstoffen
Oogletsel spoelen en afdekken
Een oog redden in de eerste minuten
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Gevaar · Slechte tekens Het zicht wordt minder, de pupil is niet rond, er staat bloed achter het hoornvlies, of het oog wordt melkwit: dan is er ernstige schade. Bescherm het oog, laat hem rusten met het hoofd omhoog, en meer kun je zonder oogarts niet doen. Draag bij werk met loog, kalk, metaal en hout een veiligheidsbril. Voorkomen is hier de enige echte behandeling.
Waarvoor
Loog, kalk, bleekmiddel, zuur, zand, splinters en lasflitsen bedreigen de ogen, juist bij het werk van de wederopbouw. Een oog heb je nodig voor alles. Bij bijtende stoffen telt elke seconde: spoelen gaat voor alles.
Wat je nodig hebt
- Veel schoon water op lichaamstemperatuur: drinkwater of gekookt en afgekoeld water. Bij bijtende stoffen meteen het water dat je hebt.
- Een fles met een gaatje in de dop, of een kan.
- Gaaskussens, tape, en een plastic of kartonnen bekertje.
Stappen
Bijtende stof in het oog
- Spoel direct. Zoek geen schoon water als er ander water binnen handbereik is.
- Veeg droge kalk of droge loog eerst met een doek uit het gezicht voor je spoelt wordt getoetst.
- Leg de gewonde neer of laat hem het hoofd kantelen, met het getroffen oog naar beneden.
- Houd de oogleden met duim en wijsvinger wijd open. Hij verzet zich: houd vol.
- Giet het water zacht vanaf de neuskant naar de buitenkant van het oog, zodat het niet in het andere oog loopt.
- Laat hem tijdens het spoelen alle kanten op kijken.
- Spoel minstens vijftien minuten bij zuur, en minstens een half uur tot een uur bij loog, kalk en cement wordt getoetst. Haal na de eerste minuten contactlenzen uit.
Stof, zand of een splinter
- Laat hem niet wrijven.
- Spoel het oog zoals hierboven.
- Zit het nog: laat hem naar beneden kijken, pak de wimpers van het bovenste ooglid, en vouw het ooglid omhoog over een wattenstaafje. Veeg het deeltje weg met een vochtige punt van een schone doek.
Iets steekt in het oog of het oog is opengescheurd
- Haal het voorwerp er niet uit en druk nergens op.
- Zet een bekertje over het oog, met de rand op het bot rond de oogkas, en tape het vast.
- Dek ook het andere oog af. Ogen bewegen samen; zo blijft het gewonde oog stiller.
- Laat hem halfzittend liggen en niet bukken, persen of snuiten.
Lasflits of sneeuwblindheid
Uren na lassen, een felle flits of fel zonlicht op sneeuw of water voelt het oog alsof er zand in zit. Leg hem in het donker, met koude natte doeken op de gesloten ogen. Het geneest meestal binnen een tot twee dagen wordt getoetst.
Zo controleer je het
- Na het spoelen neemt de pijn af en ziet hij weer scherper.
- Het wit van het oog wordt binnen een dag minder rood.
- Hij kan met het oog een vinger volgen en vingers tellen op twee meter.
Veelgemaakte fouten
- Te kort spoelen.
- Water dat in het andere oog loopt.
- Proberen loog te neutraliseren met azijn of melk. Gebruik alleen water.
- Druk op een open oog.
- In het oog wrijven.
Gevaar · Slechte tekens Het zicht wordt minder, de pupil is niet rond, er staat bloed achter het hoornvlies, of het oog wordt melkwit: dan is er ernstige schade. Bescherm het oog, laat hem rusten met het hoofd omhoog, en meer kun je zonder oogarts niet doen. Draag bij werk met loog, kalk, metaal en hout een veiligheidsbril. Voorkomen is hier de enige echte behandeling.
Oefenen Spoel om de beurt elkaars oog twee minuten met een fles lauw water, de spoeler houdt de oogleden open. Oefen het omvouwen van een ooglid eerst bij jezelf in de spiegel.
Proeve Je spoelt bij een liggende partner vijf minuten met de oogleden open, het water vanaf de neuskant, zonder dat er water in het andere oog loopt. Je maakt binnen een minuut een oogkap van een bekertje en tape.