Vaardigheid · Terugwinnen & maken
Kabels verbinden zonder soldeer
Stevige en veilige verbindingen met klemmen, knellen en bouten
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Waarvoor
Niet elke verbinding hoeft gesoldeerd. Een knelverbinding of klem is sneller, heeft geen hitte nodig en is makkelijk weer los te maken. In voertuigen en bij trillingen is een goed geknelde verbinding zelfs beter dan soldeer wordt getoetst.
Wat je nodig hebt
- Kabelschoenen en stootverbinders in de goede maat, uit auto's en elektrotechnische winkels
- Een krimptang, of een hamer en een doorslag
- Kroonstenen of veerklemmen
- Bouten en moeren van 6 tot 10 millimeter met tandveerringen
- Krimpkous of isolatieband
Stappen
Knelverbinding met tang
- Kies een verbinder die bij de draaddikte past. Rood is meestal 0,5 tot 1,5 mm², blauw 1,5 tot 2,5 mm², geel 4 tot 6 mm² wordt getoetst.
- Strip de draad net zo lang als de metalen bus.
- Draai de draadjes strak en steek ze tot de aanslag in de bus.
- Knel de bus in de tang op de plek met de goede kleur. Knijp tot de tang vanzelf opengaat.
- Trek hard aan de draad. Glijdt hij eruit: afknippen en opnieuw.
Knelverbinding zonder tang
- Leg de bus op een stuk staal of een aambeeld.
- Zet een doorslag of de punt van een dikke spijker in het midden van de bus.
- Sla één keer stevig met de hamer. Draai de bus een kwart en sla nog eens.
- Doe de trekproef.
Klem of veerklem
- Strip 10 millimeter.
- Steek de draad in de klem tot de isolatie tegen de klem zit.
- Draai de schroef vast of laat de veer dichtklappen. Trek aan de draad.
Boutverbinding voor dikke kabels
- Zet op elke kabel een kabelschoen (knellen of solderen, VK.J05).
- Leg de schoenen plat op elkaar, metaal op metaal.
- Zet er een bout door met een tandveerring onder de moer. Draai hem stevig aan.
- Isoleer met krimpkous of tape, zodat geen gereedschap de bout kan raken.
Zo controleer je het
- Trekproef: de draad zit muurvast.
- Meet terwijl er stroom loopt over de verbinding: minder dan 0,1 volt wordt getoetst.
- Voel na een uur gebruik: de verbinding is niet warmer dan de kabel.
Veelgemaakte fouten
- Een te grote verbinder: de draad zit los en wordt warm.
- Op de isolatie knellen in plaats van op het koper.
- Twee draden om elkaar draaien met alleen tape eromheen. Dat gaat binnen een jaar los of roest.
- Een ring tussen kabelschoen en accupool leggen in plaats van eronder.
Oefenen Maak van elke soort vijf verbindingen. Hang aan elke verbinding een emmer met 5 liter water en kijk welke het houdt wordt getoetst.
Proeve Je maakt een boutverbinding tussen twee accukabels en een knelverbinding van 2,5 mm² binnen 10 minuten. Beide houden de trekproef en meten onder last minder dan 0,1 volt.