Hoofdstuk · De eerste 72 uur
Het moment nul
Van schrik naar de eerste uitvoerbare handelingen.
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Veiligheid Direct gevaar gaat vóór inventariseren. Volg actuele instructies en bel 112 bij acuut levensgevaar. Dit schema vervangt geen incidentgebonden instructie.
Eerst de situatie, dan de spullen
Een plotselinge storing zegt nog niet wat er aan de hand is. Kijk vanaf een veilige plek naar directe dreiging, mensen die hulp nodig hebben en ontvangen aanwijzingen. Rijksoverheid adviseert betrouwbare informatie te volgen en mensen in de omgeving te waarschuwen. Ga niet eerst buiten zoeken naar de oorzaak.
Een klein overzicht is genoeg
De eerste kaart hoeft geen complete crisisanalyse te zijn. Noteer alleen wat je weet, wat je nog niet weet en welke handeling nu nodig is. Een onbekende oorzaak is geen reden om een onbevestigd verhaal als feit in te vullen.
Leg een startkaart klaar
Gebruik papier, een pen, een klok en een veilige lichtbron. Maak vier vakken zoals op de blueprint: veiligheid, instructie, aanwezige mensen en volgende taken. Leg de kaart op een vaste plek die huisgenoten kunnen vinden. Een telefoonfoto is een extra kopie, niet de enige.
Lees de instructie helemaal
Een NL-Alert vermeldt wat er speelt, wat je moet doen en waar nadere informatie staat. Lees ook gebied en tijd. Herhaal de concrete handeling aan huisgenoten; voeg geen eigen veronderstelling toe. Een bericht van gisteren kan niet zonder controle voor vandaag gelden.
Verdeel twee eerste taken
Laat één persoon zo mogelijk de actuele informatie volgen en één persoon inventariseren wie aanwezig is en hulp nodig heeft. Alleen thuis? Doe deze taken na elkaar. Stuur niemand voor een telling een onveilige omgeving in; noteer niet-bereikbare mensen als onbekend.
Controleer of de actie is uitgevoerd
Vraag niet alleen “heb je het gezien?”, maar laat iemand zeggen welke handeling geldt. Noteer wie hulp nodig heeft om die uit te voeren. Een bericht begrijpen en het daadwerkelijk kunnen opvolgen zijn twee verschillende controles.
Werk de kaart bij
Schrijf bij elke wijziging een tijd en afzender. Streep vervallen instructies leesbaar door. Laat het oude bericht niet onzichtbaar verdwijnen: zo is te zien waarom de huidige keuze is gemaakt. Sluit deze eerste ronde af met één concrete volgende controle.
Werk met waarneming en onzekerheid
Maak twee kolommen: vastgesteld en nog te controleren. “De lampen zijn uit” is een waarneming. “De hele stad heeft geen stroom” vereist een bron. Dat onderscheid voorkomt dat een kleine storing als een landelijke ramp wordt behandeld.
Plan alleen wat nu uitvoerbaar is
Kies handelingen die passen bij beschikbare mensen, middelen en bereikbaarheid. Een uitgebreide taakverdeling heeft geen waarde als iedereen tegelijk vertrekt. Houd een aanspreekpunt beschikbaar en stel bij nieuwe informatie prioriteiten opnieuw vast.
Oefen zonder echte voorzieningen uit te schakelen
Doe een tafelproef: leg de telefoon even weg, gebruik een fictief storingsbericht en vul de kaart in. Bespreek welke gegevens ontbraken. Schakel geen noodzakelijke medische apparatuur of alarmsystemen uit voor een oefening.