Vaardigheid · Energie & elektriciteit
Een motor testen als generator
In een paar minuten weten of een gevonden motor stroom kan maken
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Waarvoor
Veel motoren werken ook andersom: draai je de as, dan geven ze stroom. Maar niet allemaal. Deze test vertelt je snel of een motor uit een printer, auto, wasmachine of fiets geschikt is als generator voor een fiets, waterrad of windmolen. 10.07 Motoren herkennen en hergebruiken legt de soorten uit.
Wat je nodig hebt
- De motor, losgemaakt
- Multimeter
- Een boormachine op accu, een fiets of een touw om de as te laten draaien
- Een lampje van 12 volt, 5 watt, met twee draden
Stappen
- Lees het typeplaatje (VK.J01). Noteer spanning en toerental.
- Tel de draden. Twee draden: waarschijnlijk gelijkstroom met magneten. Drie draden: vaak borstelloos. Vier tot zes: vaak een stappenmotor.
- Doe de voeltest. Draai de as met de hand. Draai daarna alle draden aan elkaar en draai opnieuw. Voelt het nu zwaarder, alsof hij remt? Dan zitten er magneten in en kan hij stroom maken.
- Maak de draden weer los. Zet de multimeter op gelijkspanning, 20 volt, aan de twee draden.
- Draai de as snel met de hand. Een paar volt is een goed teken.
- Draai de as met een boormachine of fiets op het toerental van het plaatje. Een motor van 12 volt en 3.000 toeren geeft bij 3.000 toeren ongeveer 12 volt wordt getoetst.
- Meet bij drie draden wisselspanning tussen elk paar draden. Alle drie gelijk: goed. Je hebt later een gelijkrichter nodig.
- Sluit het lampje aan en draai opnieuw. Gloeit het, dan levert de motor echt vermogen.
- Schrijf op het label: spanning bij welk toerental, en of het lampje brandde.
| № | Motor | Als generator | Let op |
|---|---|---|---|
| 1 | Gelijkstroom met magneten, 2 draden | Ja, gelijkstroom | Diode nodig tegen terugstromen wordt getoetst |
| 2 | Borstelloos, 3 draden | Ja, wisselstroom | Gelijkrichter nodig |
| 3 | Stappenmotor | Ja, bij laag toerental | Gelijkrichter nodig |
| 4 | Autodynamo | Ja | Heeft 12 volt nodig om te beginnen |
| 5 | Boormachine, stofzuiger op 230 volt | Nee | Geen magneten |
| 6 | Inductiemotor van pomp of oude wasmachine | Nauwelijks | Alleen met condensatoren en kennis wordt getoetst |
Zo controleer je het
- Spanning stijgt als je sneller draait.
- Het lampje brandt feller als je sneller draait, en de as wordt zwaarder.
Veelgemaakte fouten
- Te langzaam draaien en de motor afkeuren.
- Een motor met borstels afkeuren omdat de spanning schommelt: vaak zijn de borstels vuil.
- Vergeten dat de motor zonder diode als motor gaat draaien zodra je stopt en een accu is aangesloten.
Oefenen Test vijf motoren uit verschillende apparaten. Maak een tabel: aantal draden, voeltest, spanning met de hand, spanning met de boor, lampje ja of nee.
Proeve Je beoordeelt drie onbekende motoren binnen 15 minuten en wijst de beste generator aan, met de gemeten spanning bij een bekend toerental als bewijs.