Vaardigheid · Bouwen & herstellen
Vierkante sjorring
Twee palen haaks en stijf aan elkaar
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Waarvoor
De vierkante sjorring (square lashing) bindt twee palen die elkaar haaks kruisen en raken, zoals de staander en de dwarsligger van een rek, ladder, schuur, droogrek of hek. Goed gelegd beweegt er niets en draagt de verbinding een flinke last.
Wat je nodig hebt
- Twee palen van 6 tot 10 cm dik.
- Touw van 6 tot 8 mm, ongeveer 4 m per sjorring bij palen van 8 cm wordt getoetst.
Stappen
Zet de staander rechtop of leg hem plat. Leg de dwarspaal er haaks overheen, aan de voorkant.
- Leg een mastworp om de staander, vlak onder de dwarspaal. Draai het staartje om het vaste part.
- Leid het touw omhoog voor de dwarspaal langs, rechts van de staander.
- Leid het touw achter de staander langs naar links, boven de dwarspaal.
- Leid het touw omlaag voor de dwarspaal langs, links van de staander.
- Leid het touw achter de staander langs naar rechts, onder de dwarspaal. Dat is één slag. Op de voorkant van de dwarspaal en de achterkant van de staander loopt het touw nu als een vierkant.
- Leg nog twee tot drie slagen, elke slag strak aangetrokken. Leg ze op de dwarspaal steeds aan de buitenkant van de vorige en op de staander steeds aan de binnenkant, zodat ze nergens over elkaar kruisen.
- Leg twee tot drie woelingen: leid het touw tussen de palen door, om alle slagen heen en niet om de palen. Trek elke woeling hard aan.
- Eindig met een mastworp om de dwarspaal, de paal waar je niet mee begon.
Zo controleer je het
- De palen draaien en schuiven niet als je ze met kracht beweegt.
- De slagen liggen strak naast elkaar, zonder kruisingen.
- De woelingen persen de slagen zichtbaar samen.
Veelgemaakte fouten
- Slagen te los: na de woelingen blijft de verbinding wiebelen. Trek elke slag aan en houd spanning vast met je knie of hand.
- Slagen over elkaar heen leggen in plaats van naast elkaar.
- Woelingen vergeten: de sjorring komt los zodra het touw rekt.
- Nat natuurvezeltouw gebruiken dat later krimpt of droog touw dat later nat wordt en rekt: span na een dag na.
Oefenen Maak een vierkant frame van vier palen met vier vierkante sjorringen.
Proeve Je legt een vierkante sjorring in 4 minuten. Een volwassene hangt aan de dwarspaal van een rek met twee sjorringen zonder dat de palen verschuiven.