Vaardigheid
Een pot vormen met rollen
Van slierten klei naar een kookpot of voorraadvat
Concepttekst. Nog niet getoetst door een vakdeskundige. Volg altijd actuele instructies van de overheid en hulpdiensten. Bij acuut gevaar: bel 112.
Waarvoor
Met rollen bouw je elke vorm, van een beker tot een voorraadvat van 30 liter, zonder draaischijf.
Wat je nodig hebt
- Klaargemaakte klei met magering, goed gekneed
- Een plank of draaibaar plateau, een doek of plastic
- Een vork, een schraper van hard karton of een schelp, een lepel, een glad steentje
- Een kommetje slib: klei aangelengd met water tot dikke yoghurt
Stappen
- Rol een bal klei plat tot een schijf van 1 cm dik. Snijd een cirkel van 10 tot 15 cm uit. Dit is de bodem.
- Rol een sliert: rol een worst met vlakke handen vanuit het midden naar buiten, tot hij 1,5 cm dik is, zo dik als je duim. Houd de sliert vochtig onder een doek.
- Kras de rand van de bodem in met een vork en smeer er slib op.
- Leg de eerste sliert op de rand en knijp hem aan. Snijd de einden schuin af en druk ze over elkaar.
- Strijk aan de binnenkant de klei van de sliert met je duim naar beneden over de naad. Steun de buitenkant met je andere hand.
- Strijk aan de buitenkant de klei van de sliert naar beneden over de naad. Van de naad mag je niets meer zien.
- Kras de bovenkant van de sliert in, smeer slib en leg de volgende sliert erop. Laat de naden van de ringen niet boven elkaar uitkomen.
- Leg een sliert iets naar buiten om de pot wijder te maken, iets naar binnen om hem smaller te maken.
- Bouw niet meer dan 10 cm hoog per keer. Laat de pot dan 30 tot 60 minuten opstijven tot hij zijn eigen gewicht draagt.
- Schraap de wand met de schraper tot hij overal 6 tot 8 mm dik is. Voel met duim en vingers aan beide kanten.
- Maak de rand glad met een natte vinger of een stukje leer.
- Laat de pot opdrogen tot hij leerhard is en polijst hem dan met het steentje.
- Kras met een spijker je teken en de datum in de bodem.
Zo controleer je het
- De wand is overal even dik.
- Je ziet en voelt geen naden, ook niet aan de binnenkant.
- De pot staat recht en is van boven gezien rond.
Veelgemaakte fouten
- Slierten niet goed doorstrijken aan beide kanten. De pot breekt later op de naden.
- Te snel te hoog bouwen. De pot zakt in.
- Een veel dikkere bodem dan wand. Die droogt ongelijk en scheurt.
Oefenen Bouw drie bekers van 10 cm hoog. Snijd er één na het drogen doormidden en bekijk de wand en naden.
Proeve Je bouwt in 3 uur een pot van 20 cm hoog met een wand van 6 tot 8 mm. Doormidden gesneden laat een proefpot geen naden of luchtgaten zien.
Varianten
- Kookpot met ronde bodem: bouw de pot op zijn kop in een kom, of maak de bodem rond als de pot leerhard is door hem van buiten met een plankje aan te kloppen.
- Voorraadvat met deksel: maak de deksel tegelijk uit dezelfde klei, zodat beide even veel krimpen.